Kayseri Yaşlı Bakım Merkezlerinde kalan yaşlılardadepresyon ve yeti yitiminin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEHİCE TERLİKLİ
Danışman: HASAN DURMUŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:KAYSERİ YAŞLI BAKIM MERKEZLERİNDE KALAN YAŞLILARDA DEPRESYON VE YETİ YİTİMİNİN İNCELENMESİ Behice TERLİKLİ Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlıgı Yüksek Lisans Tezi, Temmuz 2024 Danışman Doç. Dr. Hasan DURMUŞ ÖZET Bu çalışma yaşlı bireylerde sağlık sorunlarının beraberinde getirebileceği yeti yitimi ile depresyon arasındaki ilişkiyi saptamak, bununla birlikte yeti yitimi ve depresyonu tetikleyen risk etmenlerini belirlemek için planlanmıştır. Kesitsel tanımlayıcı tipteki bu çalışmada yaşlı bireyleri değerlendirmek için tanımlayıcı bilgileri içeren sorular, Dünya Sağlık Örgütü Yeti yitimi Değerlendirme Çizelgesi 2.0 (WHODAS 2.0) ve Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDÖ) kullanılmıştır. İstatistiksel analiz SPSS 24.0 programı ile gerçekleştirilmiş olup, başlıca kullanılan testler: Ki-kare test, Kruskal-Wallis testi, Mann-Whitney U testi, Korelasyon analiz testleridir. Bu çalışmadaki istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 'dir. Çalışmaya 348 birey katılmış olup %53.7'si kadın (n=187), %48.3'ü erkektir (n=161). Bakımevine gitmeyen bireylerin giden bireylere göre anlama iletişim kurma, insan ilişkileri, toplumsal yaşama katılım, yaşam faaliyetleri ve hareket etmekte çekilen zorluğun anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür. Hareket etmede çekilen zorluğun ise kadınlarda erkeklere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Kadınların ve bakımevine gitmeyen bireylerin yeti yitimi puanı anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Bakımevine gitmeyen, destekli yaşayan, ekonomik durumu kötü olan, eğitim seviyesi düşük olan, bekar/dul olan ve kronik hastalığı olan bireylerde depresyon daha sık görülmekteydi. Kadınların depresyon puanları, erkeklere göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Yeti yitiminin tüm alt boyutları ile depresyon arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Geriatrik Depresyon Ölçek puanı ve Yeti Yitimi Ölçek puanı arasında orta düzeyde pozitif (r=0.601) ve anlamlı (p<0.05) bir ilişki olduğu saptanmıştır. Yaşlı bireylerde yeti yitimi ve depresyonun birbirine yol açabilen durumlar olarak çok yönlü ele alınması ve bu ilişki tedavi ve bakım süreçlerini etkileyeceği için yaşlı bireylerin sıklıkla depresyon ve yeti yitimleri açısından değerlendirilmesi gerekliliği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Yaşlı Yetişkinler; Yeti Yitimi; Depresyon; Yaşlı Bakım Merkezi