Yapay zekâ ve insan kaynaklı oluşturulan akne vulgaris hasta bilgilendirme materyallerinin bilgi düzeyine etkisinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FURKAN SARI
Danışman: EDA ÖKSÜM SOLAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, güncel yapay zeka (YZ) modelleri tarafından akne vulgaris (sivilce) hakkında oluşturulan hasta bilgilendirme materyallerinin kalitesini, anlaşılabilirliğini ve eğitici etkinliğini; Türk Dermatoloji Derneği (TDD) tarafından sağlanan insan kaynaklı standart materyaller ile karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmanın ilk aşamasında ChatGPT-4o mini, Gemini 2.0 Flash ve Claude 3.5 Sonnet modellerinde akne vulgaris hakkında bilgilendirme metinleri oluşturulmuştur. Bu metinler iki uzman dermatolog tarafından DISCERN kalite ölçeği ve HEMDA (Hasta Eğitim Materyali Değerlendirme Aracı) anlaşılabilirlik ölçekleri ile puanlanmıştır. İkinci aşamada, en başarılı bulunan YZ modeli ile TDD materyali karşılaştırılmıştır. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Dönem 1 ve 2 öğrencilerinden oluşan toplam 190 katılımcı üç gruba ayrılmıştır: YZ grubu (n=56), TDD grubu (n=68) ve Kontrol grubu (n=66). Materyaller katılımcılara sunum eşliğinde aktarıldıktan sonra 12 soruluk bilgi düzeyi anketi uygulanmıştır. Bulgular: DISCERN değerlendirmesinde ChatGPT-4o mini (57,5) "İyi" kalite düzeyi ile en yüksek puanı almış; Claude 3.5 Sonnet (48,0) ve Gemini 2.0 Flash (44,0) daha düşük skorlar göstermiştir. HEMDA anlaşılabilirlik skorlarında tüm modeller yeterlilik barajını (%70) aşmış olup, ChatGPT %87,0 ile en yüksek anlaşılabilirlik düzeyine ulaşmıştır. Bilgi düzeyi ölçümünde, YZ grubu (7,80 ± 2,38 puan), hem TDD grubuna (6,72 ± 1,99) hem de Kontrol grubuna (5,99 ± 2,26) göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek başarı göstermiştir (p 0,05). Farklılığın en belirgin olduğu alan "akne nedenleri" kategorisinde olmuştur. Sonuç: Bulgularımız, yapay zeka destekli materyallerin yüksek anlaşılabilirlik düzeyleri sayesinde standart tıbbi metinlere kıyasla daha etkili bir hasta eğitimi sağladığını göstermektedir. Yapay zekanın karmaşık terminolojiyi günlük dile çevirme yeteneği, hasta ile hekim arasındaki iletişim engelini aşmada önemli bir fırsat sunmaktadır. Çalışmamız, bu teknolojinin hekim denetiminde kullanıldığında, sağlık okuryazarlığını artırmada etkin bir rol oynayabileceğini ortaya koymaktadır.