Türk hukukunda sat ve geri kirala sözleşmeleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEFA BERAT KARABAĞ
Danışman: BURAK ADIGÜZEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:TÜRK HUKUKUNDA SAT VE GERİ KİRALA SÖZLEŞMELERİ Sefa Berat KARABAĞ Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora, Şubat 2026 Danışman: Prof. Dr. Burak ADIGÜZEL ÖZET Modern ekonomik sistemlerde işletmelerin sürdürülebilirliği yalnızca üretim kabiliyetiyle değil, aynı zamanda alternatif finansman modellerine erişimiyle de doğrudan ilişkilidir. Bu bağlamda "sat ve geri kirala" (sale and lease-back) sözleşmesi, işletmelere mülkiyetini devrettikleri bir mal varlığını kiralayarak kullanmaya devam etme imkânı sunar. Çalışmanın amacı, bu sözleşmenin Türk hukukundaki yerini belirlemek, taraflar açısından doğurduğu hakları ve yükümlülükleri ortaya koymak ve uygulamada karşılaşılan sorunlara çözüm önerileri getirmektir. İlk kez 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nda açıkça düzenlenen bu sözleşme modeli, özellikle ekonomik daralma dönemlerinde likidite temini ve nakit akışı yönetimi bakımından önem arz eder. Ancak Türk Borçlar Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ve vergi mevzuatıyla olan etkileşimi birçok uygulama sorununu da beraberinde getirir. Çalışmada, söz konusu sözleşmenin kurulması, tarafları, tarafların hakları ve borçları, sona ermesi ve özel hukuki durumlar ele alınarak ilgili mevzuat, yargı kararları ve doktrin ışığında analiz gerçekleştirilmiştir. Ayrıca sat ve geri kirala sözleşmesinin benzer hukuki kurumlarla karşılaştırılarak hukuki değerlendirmeler yapılmıştır. Sat ve geri kirala sözleşmesinin Türk hukuku açısından yeni bir sözleşme türü olması, hakkındaki yargı kararlarının ve hukuki çalışmalarının az sayıda olması sonucunu doğurmaktadır. Ancak ekonomik ve vergisel avantajlar sebebiyle sat ve geri kirala yöntemi ile yapılan finansal kiralama sözleşmelerinin sayısının artacağı kaçınılmaz bir gerçektir. Bu da beraberinde karmaşık hukuki problemleri getirecektir. Çalışmamızda da ortaya çıkma ihmali olan hukuki problemlere çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Satış Sözleşmesi, Kiralama Sözleşmesi, Finansal Kiralama, Sat ve Geri Kirala