Türk işaret dili öğretimine yönelik çoklu durum araştırması: Kayseri ili örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELMA KARAGÖZ
Danışman: Mehmet Ali Bahar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ağır işitme yetersizliği olan bireylerin ana dili olma niteliği taşıyan Türk İşaret Dili (TİD) ve eğitimi, bu kişilerin toplumsal yaşamda yer edinebilmelerinde yaşamsal bir rol oynamaktadır. TİD, ağır işitme yetersizliği bulunan bireylerin hem kendi aralarında hem de işiten bireylerle en sık kullanılan iletişim yoludur. Ancak Türkiye genelinde olduğu gibi Kayseri ilinde de bu eğitimin mevcut durumu ayrıntılarıyla betimlenmemiş ve bütüncül olarak değerlendirilmemiştir. Bu eksiklikten hareketle gerçekleştirilen araştırmada Kayseri il sınırları içinde TİD eğitiminin mevcut durumu çok boyutlu olarak incelemek amaçlanmıştır. Çoklu durum araştırması olarak desenlenen bu çalışmada ildeki TİD eğitimi öğrenci, veli, öğretmen ve kurum yöneticilerinden oluşan katılımcılarla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler esasında gözlem ve dokümanlarla desteklenerek derlenen veriler ışığında betimlenmiştir. Görüşmelerden toplanan veriler, kodlanarak çift döngülü içerik analizi ile çözümlenmiştir. Çalışmada Kayseri ilinde TİD eğitimi alan öğrencilerin iletişim yolu olarak TİD'i tercih ettiği ve yakın çevresindeki kişilerin TİD bilgisinden etkilendiği ortaya çıkmıştır. Öğrenciler aldıkları TİD eğitimiyle ilgili genel olarak olumlu görüşler bildirmişlerse de kendi çevrelerinde kullanılan TİD ile öğretilen TİD arasında ayrım olması gerektiğine ilişkin farkındalık geliştirememişlerdir. Kayseri ilinde TİD eğitimi veren öğretmenlerin ise lisans dönemlerinde TİD eğitimi almadığı, TİD eğitimi donanımlarının görev öncesi ve sırasında denetlenmediği, TİD eğitimiyle ilgili bilimsel proje ve araştırmalarda ilgisiz kaldıkları saptanmıştır. Ayrıca yöneticilerin özel eğitim bölümünden mezun olmadığı ve TİD bilmediği görülmüştür. Veliler, ilde gerçekleştirilen TİD eğitiminden memnundur. Bu çalışma, Kayseri'de TİD eğitimini müstakil ve çok yönlü olarak ele alan ilk çalışma olmasıyla öne çıkmakta, araştırmacı ve eğitimcilere fikir sunan öneriler ortaya koymaktadır.