Ortaokul öğrencilerinin matematiksel modelleme süreçlerinde kullandıkları problem çözme stratejileri, üst biliş ve matematik okuryazarlıklarının incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEGÜL NİSA ALPASLAN

Danışman: Sevim Sevgi

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin matematiksel modelleme süreçlerinde kullandıkları problem çözme stratejileri, üst biliş ve matematik okuryazarlıklarının incelemektir. Araştırma yöntemi olarak karma desen kullanılmıştır. 2022-2023 eğitim öğretim yılında Güneydoğu Anadolu bölgesinde yer alan bir ilde bulunan üç ortaokulda öğrenim gören 374 tane ortaokul öğrencisi ile nicel araştırmalar, elde edilen nicel bulgular ışığında bu üç ortaokuldan bir tanesinde öğrenim gören 16 tane ortaokul öğrencisi ile de nitel araştırmalar yürütülmüştür. Nicel verilerin analizleri sonrasında nitel verileri toplanacağı öğrenci grubu belirlenmiştir. Ölçek puanları arasında anlamlı düzeyde fark bulunmayan ve grup ortalaması üzerinde olan beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci sınıf seviyelerinde öğrenim gören öğrencilerden dörder kişilik gruplarda toplamda 16 öğrenci seçilmiştir. Nicel veri toplama araçları; Öğrenci Tanıma Formu, Problem Çözmede Üst Bilişsel Tutum Ölçeği, Biliş Üstü Ölçeği ve Ortaokul Matematik Okuryazarlığı Özyeterlik Ölçeği'nden oluşmaktadır. Nitel kısmında ise 13 adet matematiksel modelleme etkinliği yer almaktadır. Nicel veriler istatistik paket programı ile nitel veriler öğrenci mülakatları ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Nicel bulguları öğrencilerin üç ölçekten aldıkları puanlar için; cinsiyet, sınıf seviyesi ve sınıflar arasında anlamlı düzeyde fark olmadığını ortaya koymuştur. Nitel bulgularında ise sınıf seviyelerine göre modelleme becerileri arasında anlamlı düzeyde farklılıklar görülmüştür. Bu sebeple matematiksel modelleme etkinlikleri sınıf seviyelerine göre düzenlenmesi tavsiye edilmektedir. Gruplar, uygulanan modelleme etkinliklerinin yapısı ve türüne göre sergiledikleri performans düzeyleri farklılıklar göstermiştir. Araştırma süreci boyunca öğrencilerin matematiksel modelleme problemlerine karşı olumlu tutum geliştirdikleri gözlemlenmiştir. Matematik eğitimi alanındaki gelişmelere katkı sağlamak ve daha sonra yapılacak çalışmalara örnek olması ve yol göstermesi amaçlanmıştır.