Refik Halid Karay'ın roman ve hikâyelerinde eğitsel iletiler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESMA NUR DAŞTAN

Danışman: Erol Aksoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yazarlar edebî eserler kaleme alırken sadece edebî kaygılarla yazmazlar. Yazdıklarının içinde okurlarına iletmek istedikleri mesajları eriterek verirler. Bu mesajlar yazar ve okuyucu arasında köprü kurar. Köprü kurma görevi üstlenen mesajlara 'ileti' denilmektedir. İletiler, yazarın fikrini yansıtabilir ya da okura verilmek istenen bilgileri içerir. Yazarların eserleri aracığıyla aktardıkları iletilerin bazıları da eğitsel nitelikte olabilir. Okuru bir adım ileri götürebilecek, iyiye ve doğruya yönlendirebilecek mesajlara 'eğitsel ileti' denilmektedir. Bu mesajlar belli bir amaç doğrultusunda, tecrübe ve gözlemler sonucu yazılarak eğitsel ileti hâlini alır. Eğitsel iletiler, konularına göre sınıflandırılmaktadır. Konularına göre eğitsel iletiler; kişisel, ahlaki, toplumsal, ulusal, evrensel ve dini nitelikte olmak üzere farklı başlıklar altında incelenmektedir. Refik Halid Karay'ın yirmi romanının ve iki hikâyesinin incelendiği bu çalışmada; kişisel, ahlaki, toplumsal, ulusal, evrensel, dinî konularda yazarın hangi iletilerden faydalanarak okurlarıyla bağ kurduğu, ne mesajlar verdiği araştırılmıştır. Yapılan araştırma, Refik Halid'in eserlerinde eğitsel iletilerin daha önce incelenmemiş olmasından ötürü yapılmıştır. Araştırma sonucunda ise yazarın, eserlerinde farklı konularda birçok eğitsel iletiden faydalandığı tespit edilmiştir. Tematik başlıklara ayrılan eğitsel iletiler, eserin hangi yönden okuru etkileyeceği konusunda fikir vermektedir. Bu araştırma, Refik Halid'in eserlerindeki eğitsel iletilerin genel bir tespitini ortaya koymaktadır. Çalışmanın ortaya koyduğu veriler, kendisinden sonraki müstakil araştırmalara kapı aralayacaktır. Çalışmanın neticesinde eğitimciler, veliler ve farklı yaş gruplarından okurlar çalışmaya konu olan eserler hakkında bilgi sahibi olacaklardır.