Cihazdan Cihaza (D2D) Haberleşmede Zeki Optimizasyon Tekniklerini Kullanarak Kaynak Tahsisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik- Elektronik Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Wisam Hayder Mahdi MAHDI

Danışman: Necmi Taşpınar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mobil cihaz sayısındaki katlanarak artış ve yüksek zeka yetenekleriyle birlikte, küresel haberleşme ağ trafiğinin gelecek birkaç yıl içerisinde kayda değer bir büyüme göstermesi beklenmektedir. Dolayısıyla kaynak tahsisinde yaşanan sorunların artacağı ve zayıf ağ deneyimleriyle karşı karşıya kalınması söz konusu olacaktır. Cihazdan cihaza (D2D) haberleşme, kullanıcı deneyimini ve ağ performansını daha da genişletmek ve iyileştirmek için öne çıkan bir çözümdür. D2D haberleşmesini geliştirmek için doğadan ilham alan çeşitli hesaplama algoritmaları yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu doğrultuda ağ performansının iyileştirilmesi için sürü tabanlı algoritmalar kullanılmaktadır. Bu tezde, D2D haberleşmesi için hem sürü optimizasyonuna dayalı hemde evrimsel optimizasyonuna dayalı kaynak tahsisi metodolojileri önerilmektedir. Dolayısıyla, özellikle ağın yakınlık alanı içerisindeki mevcut kaynakların optimize edilmesi için sekiz zeki strateji modeline odaklanılmıştır. Tezde kullanılan zeki yaklaşımlar şunlardır: Yapay Arı Kolonisi (ABC), Şempanze Optimizasyon Algoritması (ChoA), Genetik Algoritma (GA) evrimsel optimizasyon tabanlı algoritmasi, Parçacık Sürü Optimizasyonu (PSO), Karınca Kolonisi Optimizasyonu (ACO), Ateşböceği Algoritması (FA), Kurbağa Sıçrama Algoritması (SFL) ve Gri Kurt Optimizasyonu (GWO). Tez çalışmasında elde edilen sonuçlar, doğrulamak amacıyla en son teknolojiye sahip çalışmalarla karşılaştırılmış ve listelenen çeşitli parametrelere bağlı olarak ayrıntılı gözlemler sağlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Cihazdan Cihaza Haberleşme, Kaynak Tahsisi, Zeki Optimizasyon Algoritmaları, Performans Analizi, Hücresel Mobil Ağ, Hizmet Kalitesi (QoS), Deneyim Kalitesi (QoE).