Tokat'ın Zile ilçesindeki ve köylerindeki geç Osmanlı dönemi mezar taşları (Kazıklı, Şeyh Nusrettin ve Süleymaniye köyleri)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERKAN ÖNDER
Danışman: EYÜP POLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tokat'ın Zile ilçesi, zengin tarihsel mirasıyla dikkat çeken bir bölgedir. Osmanlı dönemine ait birçok tarihi yapıya ev sahipliği yapmasının yanı sıra, özellikle tarihi mezar taşlarıyla öne çıkar. Bu taşlar, Osmanlı döneminin estetik anlayışını yansıtan önemli belgelerdir. Üzerlerindeki yazılar, motifler ve süslemeler, o dönemin toplumsal yaşamını, kültürel değerlerini ve sanatsal zevklerini anlamamıza yardımcı olur. Hacı Hasanağa Camii Haziresi, Asri Mezarlığı, Kazıklı, Süleymaniye köyleri mezarlıkları üzerine yapılan saha çalışması, bu alandaki ilk bilimsel araştırmadır. Şeyh Nusrettin Türbesi Haziresin'de bulunan mezar taşları Dr. Öğr. Üyesi Canan Hanoğlu tarafından çalışılmış olup bu kaynak çalışmamıza ışık tutmuştur. Mezar taşlarının boyutları ölçülmüş, fotoğrafları çekilmiş ve çizimleri yapılmıştır. Taşların çoğunda tarih bulunan kitabeler yer aldığı için tarihlendirme konusunda zorluk yaşanmamıştır. Mezar taşlarının üzerindeki yazılar genellikle Arapça ve Osmanlıca olup, mezarın sahibini, ölüm tarihini ve kişisel bilgilerini içerir. Süslemeler arasında geometrik desenler, bitkisel motifler ve semboller bulunur, bu da dönemin sanatsal anlayışını yansıtır. Bu mezar taşları, tarih ve kültür araştırmaları için önemli bir kaynak olarak değerlendirilir. Bu taşların korunması ve belgelenmesi, ilçenin tarihsel ve kültürel mirasının gelecek nesillere aktarılmasını sağlar. Hacı Hasanağa Camii haziresi, Asri mezarlık, Şeyh Nusrettin Türbesi Haziresi, Kazıklı Köyü Mezarlığı, Süleymaniye Köyü aşağı ve yukarı mezarlıkta bulunan tarihi mezar taşları, Zile'nin köklü tarihini ve kültürel zenginliğini yansıtan önemli belgelerdir. Bu taşlar, geçmişe dair ipuçları sunarak o dönemin insanlarını ve yaşamlarını anlamamıza yardımcı olur. Anahtar kelimeler: Sanat, Zile, Mezarlık, Hazire, Mezar taşı