Fizyolojik sinyaller ve hareket verileri kullanılarak dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun tespit edilmesine yönelik test sistemi gerçekleştirilmesi ve analizi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA YASİN ESAS

Danışman: Fatma Latifoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ve onun alt türü olan Hiperaktivite Bozukluğu (HB) çocukluk çağının en yaygın görülen psikiyatrik rahatsızlıklarının başında gelmektedir. Hastalığın tanısı klinisyenin ve hastalık öyküsünü ifade eden ebeveyn veya öğretmenlerin objektif olmayan değerlendirmelerinden etkilenebilmektedir. Klinikte tanı, muayene ve çeşitli testlerle gerçekleştirilmekte olup doğrudan objektif değerlendirme araçları bulunmamaktadır. Bu çalışmada DEHB tanısı olan bireylerde HB tespitinde objektif tanı araçları geliştirilmek üzere çeşitli hareket verileri ve fizyolojik kullanılmıştır. Kullanılan veriler ile DEHB ve HB tespiti için hasta/sağlıklı ayrımı yapan çalışmalar gerçekleştirilmiş olup bulguları sunulmuştur. Hasta ve sağlıklı grupların kontrollü şekilde tespitinin yapılabilmesi için görsel uyaran takip testi ve veri kayıt protokolleri geliştirilmiştir. Yapay sinir ağları, makine öğrenmesi algoritmaları, derin öğrenme algoritmaları kullanılarak elde edilen verilerle anlamı bulgular ortaya konulmuştur. Sadece EEG sinyalleri kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada hasta / sağlıklı ayrımında 95% üzerinde başarı oranı, sadece EOG sinyalleri kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada 88,89% başarı oranı, tüm veriler kullanılarak yapılan çalışmalarda 89,29% başarı oranı elde edilmiştir. Literatüre katkı sağlayacak özgün sonuçlar elde edilmiştir. Elde edilen sonuçların hastalığın tespitinde objektif tanı aracı olarak yakın gelecekte kullanılabileceği değerlendirilmektedir.