1960-1980 Darbeleri Arasında Türkiye'de Ortaöğretimde Tarih Eğitimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESLİHAN DEMİR
Danışman: Hikmet Zeki Kapcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Türkiye'de 1960-1980 askeri darbeleri arasındaki dönemde ortaöğretimde tarih eğitimi alanındaki faaliyetler, dönem hükümet programları, ders müfredatları ve ders kitapları ışığında ele alınmıştır. Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümü 1960-1980 yılları arasındaki dönemde de tarih eğitimi üzerinde etkisi devam eden Türk Tarih Tezi ve tarih eğitiminde hümanist yaklaşım anlayışlarının ortaya çıktığı Atatürk ve İnönü dönemlerinden 1960 Askeri Darbesi'ne kadarki dönemde tarih eğitimi alanında yapılan çalışmalara yer verilmiştir. Diğer üç bölümde ise 1960-1980 yılları arası ortaöğretimde tarih eğitimine yer verilmiştir. Bu dönemde sık sık değişen hükümetler ve yaşanan siyasi bunalımlarla oluşan istikrarsız ortamdan tarih eğitimi de etkilenmiş ve iktidarın görüşüne göre tarih eğitimi anlayışı da değişiklikler göstermiştir. İktidarların eğitim politikalarını uygulamakta vasıta olarak kullandıkları kurum okul, ders ise tarih dersleridir. Okutulan tarih ders kitapları ise aktarılmak istenen ideolojinin yazılı araçları olmuştur. Bu nedenle çoğu zaman tarih dersleri iktidara gelen siyasi partilere politikalarını uygulamak ve kolay kabulünü sağlamak için zemin hazırlamış ya da her iktidara gelen siyasi parti tarih derslerini etkin bir şekilde kullanmıştır. Ülkede yaşanan siyasi karışıklıklar sonucu ordunun 27 Mayıs 1960 tarihinde yönetime el koymasıyla yeni bir döneme girilmiştir. Bu dönemde darbeye meşruiyet kazandırmak için çalışmalar yapılmıştır. Milli eğitim bakanları darbenin sebeplerini öğrencilere anlatmak için öğretmenlerden yardım istemiş ve okullarda bu konu ile ilgili çalışmalar yapılması için kararlar almıştır. Başlayan bu yeni döneme rağmen okutulan tarih ders kitaplarında değişikliğe gidilmemiş ve içeriklerinde de herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. 1970 yılında Üçüncü Adalet Partisi iktidarı döneminde, tarih ders kitaplarında da etkisini gösterecek olan Türk-İslam sentezi adı verilen ideoloji hükümet programına girmiştir. 1971 Muhtırası'ndan sonra 1973 yılında Milli Eğitim Temel Kanunu oluşturulmuştur. Türkiye'de milli eğitimin temelini oluşturan bu kanun milliyetçi bir yapıya sahiptir. Bu milliyetçi yapının tarih eğitimi üzerinde de etkisi görülmüştür. Türk-İslam sentezinin tarih eğitimi üzerindeki etkisinin somutlaşması ise 1976 yılında okutulmaya başlanan ders kitaplarıyla olmuştur. Araştırmaya konu olan bu yirmi yıllık dönemde iktidar değişiklileriyle ve iktidarın görüşüne göre, tarih eğitimi alanında da farklılaşma gözlemlenmiştir Anahtar Kelimeler: Tarih Eğitimi, Ortaöğretim, Türk Tarih Tezi, Türk-İslam Sentezi