ECBALLIUM ELATERIUM (L.) A. RICH BİTKİ EKSTRAKTININ FİTOKİMYASAL KARAKTERİZASYONU VE BİYOLOJİK AKTİVİTESİNİN BELİRLENMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Uday Beksravi

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Fatma Öztürk Küp

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tedavi amaçlı zengin tarihçesi olan Ecballium elaterium bitkisi birçok hastalığı iyileştirmek için kullanılmıştır, özellikle pulmoner ödemde sinüzit ve sarılık tedavisinde sıklıkla kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında eşek hıyarı olarak da bilinen Ecballium elaterium bitkisinin biyolojik aktivitelerini incelemek için tohum, meyve ve meyve suyu etanolik ekstraktlarının antimikrobiyal, antioksidan aktivite, DNA etkileşim özellikleri, kimyasal bileşenleri ve antikanser aktivitesi araştırıldı. Antimikrobiyal aktivite incelemesinde 15 mikroorganizma türü kullanıldı ve bakteri ve mayalar üzerine hiçbir inhibe edici etkisi gözlenmedi. DNA etkileşim in vitro çalışmalarında bitkinin ekstraktlarının plazmit DNA yapısının üzerine etkisi gözlenmiştir. Serbest radikal giderim çalışmalarında BHT % inhibisyon değeri % 98,78 olup meyve suyu özütünün (inhibisyon değeri %79,45) kontrol ile kıyaslandığında en yüksek olarak belirlenmiştir. Üç ekstraktının kimyasal bileşenleri GC-MS analizi ile gerçekleştirildi ve analizin sonuçlarında kukurbitasin B meyve ve meyve suyu ekstraktlarında bulunup tohum ekstraktında bulunmamıştır. Antikanser çalışmalarında MTT testi kullanıldı, hücre canlılığı açısından özütlerden HepG2 karaciğer kanser hattı için kontrol grubuna (%143,83) göre en etkili tohum (%59,49) ve Wi38 sağlıklı akciğer hattı için kontrol grubu (%106,45) ile kıyaslandığında meyve (%61,14) olarak belirlenmiştir