Pulmoner tromboembolili (PTE) hastalarda antikoagülan tedavinin trombosit ve eritrosit reolojisi üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK ÖREN
Danışman: Sami AYDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Pulmoner emboli (PTE) , pulmoner arter veya dallarının venöz sistemden oluşan pıhtılar tarafından tıkanması ve o bölgede kan akımının engellenmesidir. Tedavisinde çeşitli antikoagulan ilaçlar ve trombolitik ajanlar kullanılmaktadır. Gerek PTE ve derin ven trombozu olaylarının oluşması, gerekse bu olaylarda tedavi için antikoagulan ve trombolitik ajanların kullanılması sırasında kan akımı, kanın akışkanlığı, viskozitesi etkilenmektedir. Dolaşım hemodinamiği açısından, bu değişikliklerden trombositler ve eritrosit reolojisindeki muhtemel değişiklikler de sorumludurlar. Bu nedenle çalışmamızda, PTE li hastalarda tedavi süresince, hematolojik parametreler, fibrinojen ve D-Dimer gibi risk faktörleri ile birlikte, trombosit ve eritrositlerin reolojik özelliklerindeki muhtemel değişikliklerin incelenmesi amaçlanmış ve bu parametrelerin teşhis ve prognoz açısından önemi araştırılmıştır.Hastalara antikoagulan tedavi amacıyla standart heparin 80 Ü/kg tek doz uygulamasını takiben, 18 Ü/kg/saat şeklinde intravenöz infüzyon şeklinde verilmiş ve aPTT takiplerine göre doz ayarlaması yapılmıştır. Aynı zamanda, INR kriterlerine göre INR değerleri 2.0-3.0 olunca heparin tedavisi kesilmiş ve 5 mg/gün olacak şekilde oral antikoagulan olarak warfarin tedavisine başlanmıştır.Tedavi öncesi ve 10 günlük tedavi sonrasında alınan kan örneklerinde; hematolojik parametreler (eritrosit ve trombosit sayısı, hemoglobin ve methemoglobin miktarları, hemotokrit oranı ile MCV, MCH, MCHC değerleri ve ESH) ile birlikte fibrinojen, D-Dimer ve trombosit agregasyon düzeyleri ve eritrosit deformabilitesi, % hemoliz ve eritrosit agregasyonu gibi reolojik parametreler incelenmiştir.Tedavi öncesine göre MCH hariç hematolojik parametrelerde istatistiksel olarak önemli bir değişiklik saptanmamıştır. Trombosit agregasyon oranındaki değişim de anlamlı olmamıştır. ESH, fibrinojen ve D-Dimer seviyelerindeki azalış ile fibrinojen/D-Dimer oranındaki artışlar ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.Reolojik parametrelerden eritrosit agregasyon ve % hemoliz oranları azalmış, eritrositlerin deformabilite özellikleri ise artmıştır.Sonuç olarak; PTE yada benzeri olaylarda fibrinojen, D-Dimer gibi risk faktörlerinin yanında, kanın hemodinamiğini etkileyen trombosit ve eritrosit reolojisindeki (özellikle eritrosit deformabilitesindeki) değişikliklerin, gerek teşhis gerekse prognoz açısından önemli olabileceği ve değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Anahtar kelimeler: Pulmoner tromboemboli, eritrosit, trombosit, agregasyon, deformabilite