Miras Paylaşma Davasının Şartları
Karadeniz 20th İnternational Conference on Social Sciences, Rize, Türkiye, 26 - 28 Temmuz 2026, ss.473-476, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Rize
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.473-476
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Erciyes Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Mirasın paylaşılması, mirasbırakanın ölümüyle birlikte mirasçılar arasında kendiliğinden ve elbirliği mülkiyetine dayalı kurulan miras ortaklığını sona erdiren bir yoldur. Mirasçılar söz konusu miras ortaklığını anlaşmak suretiyle sona erdirebilmekte ve terekede yer alan unsurları serbestçe paylaşabilmektedir. Ancak ne var ki, mirasçıların bir araya gelerek anlaşamamaları halinde her bir mirasçı 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 642. maddesi uyarınca mahkemeye başvurarak da mirasın paylaşılmasını talep edebilmektedir. İşte her bir mirasçı tarafından mahkemeye başvurmak suretiyle mirasın paylaşılması talebinin ileri sürüldüğü bu davaya miras paylaşma davası denir.
Miras paylaşma davasının açılabilmesi için birtakım olumlu ve olumsuz şartların sağlanması zorunludur. Bu kapsamda, miras paylaşma davasının açılabilmesi için mirasbırakanın vefat etmiş olması, birden fazla mirasçısının bulunması, mirasçıların belli olması ve bu mirasçılar arasında miras ortaklığının devam ediyor olması gerekir. Bu noktada, Türk kanun koyucusu, miras paylaşma davasının açılabilmesini herhangi bir süreye bağlamamıştır. Yeter ki, miras ortaklığı başka bir yolla sona erdirilmemiş olsun.
Miras paylaşma davasının açılabilmesi için aynı zamanda birtakım olumsuz şartların da somut olayda gerçekleşmemiş olması gerekir. Söz konusu olumsuz şartları paylaştırmayı geciktirici sebepler olarak ifade etmek de mümkündür. Bu kapsamda, miras ortaklığında yer alan mirasçıların bu ortaklığı belirli bir süre devam ettirme hususunda anlaşmış olmaları halinde miras paylaşma davası açılamaz. Eğer bu dava açılmışsa da davacının bu talebi reddedilir. Benzer şekilde, mirasbırakanın mirasçıları arasındaki miras ortaklığının belirli bir süre boyunca devam etmesini bir ölüme bağlı tasarrufla düzenlediği hallerde de durum kural olarak aynıdır. Bunun dışında, mirasçılar arasında bir ceninin varlığı halinde ise paylaşmanın ertelenmesi TMK md.643 hükmü uyarınca kanun gereği söz konusu olur. Zira, TMK md.643/I hükmü “Mirasın açıldığı tarihte, mirasçı olabilecek bir cenin varsa paylaşma doğumuna kadar ertelenir” düzenlemesini amirdir.
Son olarak, miras paylaşma davasının açılmasına engel bir durum kimi zaman bir mahkeme kararından da kaynaklanıyor olabilir. Gerçekten de TMK md.642/III’e göre, paylaşmanın derhâl yapılması, paylaşım konusu malın veya terekenin değerini önemli ölçüde azaltacaksa; sulh hâkimince, mirasçılardan birinin istemi üzerine bu malın veya terekenin paylaşılmasının ertelenmesine karar verilebilecektir. Keza, TMK md.649/III’te ise, mirasçılara terekenin paylaşılmasından önce tereke borçlarının ödenmesi veya teminata bağlanmasını talep etme hakkı tanınmıştır. Buna göre, mirasçılardan biri tereke borçlarının ödenmesini veya güvenceye bağlanmasını talep ederse ilgili mirasçıların talebi yerine getirilmeden paylaşımın yapılması artık mümkün değildir.
Anahtar Kelimeler: Miras paylaşma davası, miras ortaklığı, tereke, paylaşma, paylaşmanın ertelenmesi.
The partition of inheritance is a method that terminates the co-heirship among heirs, which is established automatically upon the death of the deceased and based on joint ownership. Heirs can terminate the said co-heirship by mutual agreement and freely partition the assets within the estate. However, if the heirs fail to come together and reach an agreement, each heir may also request the partition of the inheritance by applying to the court pursuant to the provision of Article 642 of the Turkish Civil Code No. 4721. This action, in which the request for the partition of inheritance is put forward by each heir by applying to the court, is called the action for partition of inheritance.
Certain positive and negative conditions must be met for the action for partition of inheritance to be filed. In this context, for the action for partition of inheritance to be filed, the deceased must have passed away, there must be more than one heir, the heirs must be specified, and the co-heirship must continue among these heirs. At this point, the Turkish legislator has not bound the filing of the action for partition of inheritance to any time limit. As long as the co-heirship has not been terminated by any other means.
At the same time, certain negative conditions must not have occurred in the concrete case for the action for partition of inheritance to be filed. It is also possible to express the said negative conditions as reasons delaying the partition. In this context, if the heirs involved in the coheirship have agreed to continue this partnership for a certain period, the action for partition of inheritance cannot be filed. Even if this action has been filed, this request of the plaintiff shall be rejected. Similarly, the situation is as a rule the same in cases where the deceased has regulated by a disposition mortis causa that the co-heirship among their heirs shall continue for a certain period. Apart from this, in the presence of a fetus among the heirs, the postponement of the partition occurs by operation of law pursuant to Article 643 of the Turkish Civil Code No. 4721. Indeed, the provision of TCC Art. 643/I dictates the regulation stating: "If there is a fetus who could be an heir at the date when the succession opens, the partition shall be postponed until its birth."
Finally, a situation preventing the filing of the action for partition of inheritance may sometimes stem from a court decision. Indeed, according to TCC Art. 642/III, if the immediate execution of the partition would significantly decrease the value of the property subject to partition or the estate, the judge of the peace may decide, upon the request of one of the heirs, to postpone the partition of this property or the estate. Likewise, in TCC Art. 649/III, heirs are granted the right to request the payment or securing of the debts of the estate before the partition of the estate. Accordingly, if one of the heirs requests the payment or securing of the debts of the estate, it is no longer possible to perform the partition before the request of the relevant heir is fulfilled.