KAHRAMANMARAŞ DEPREMİ SONRASI RADON MARUZİYETİ VE PERİFERİK KAN LENFOSİTLERİNDE AKCİĞER KANSERİ RİSK DEĞERLENDİRMESİ
16. ULUSAL RADYASYON ONKOLOJİSİ KONGRESİ, Girne, Kıbrıs (Kktc), 9 - 13 Nisan 2025, ss.72-73, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Girne
- Basıldığı Ülke: Kıbrıs (Kktc)
- Sayfa Sayıları: ss.72-73
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Erciyes Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç:Çalışmada;6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli ve 11 ili etkileyen deprem sonrası pasif yöntem ile radon aktivite konsantrasyon ölçümü yapılması ve bu maruziyet sonrası AKR1C3 gen ekspresyonu araştırılması amaçlanmıştır. Materyal/Metod: Depremden etkilenen seçilmiş bir bölgeye ve depremden etkilenmediği düşünülen bir bölgeye pasif yöntem ile radon aktivite konsantrasyon ölçümü; katıhal iz dedektörü kullanılarak yapıldı. Yüz adet katıhal iz dedektörü, seçilen deprem bölgesine 01.12.2023 tarihinde yerleştirildi ve 2 ay sonra bu alanlardan çıkarılarak TENMAK tarafından değerleri okundu. Literatürde,konutlarda 100Bq/m3 radon konsantrasyonun akciğer kanseri riskini arttırdığı gösterildiğinden dolayı bu değer sınır kabul edildi. Sigara içmeyen 18-65 yaş arası, kanser öyküsü olmayan, röntgen ve bilgisayarlı tomografi çektirmemiş olan deprem bölgesinden 135 birey çalışma grubu ve deprem bölgesi olmayan alandan 8 birey kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edildi. Cihazlar yerleştirilirken 143 kişiden 3 cc kan alındı. Alınan numunelerden comet assay yöntemi kullanılarak DNA hasarı değerlendirildi. Detektörler toplanırken; 20 yüksek DNA hasarı ve 20 düşük DNA hasarı olan bireyden ikinci kanlar alındı. Alınan örneklerden AKR1C3 gen ekspresyonu ve mononükleer hücreler değerlendirildi.İstatistiksel analizler yapıldı. Sonuçlar: DNA tek ve çift iplik kırıkları yedi parametre kullanılarak 143 bireyde değerlendirildi. Çalışma gruplarının Tail DNA, Tail Moment ve Olive Tail Moment parametrelerinin anlamlı bir şekilde kontrol grubuna göre arttığı görüldü (Tablo 1). Seçilen çalışma grubu bölgesi ve kontrol grubu bölgesine ait 100 adet katıhal iz detektörü sonuçları Tablo 2’de özetlenmiştir. Kontrol grubu olarak seçilen bölgede radon sonucu diğer bölgelere göre neredeyse 2 kat daha yüksek değerde çıktı. Türkiye’de hemen hemen her bölge depremi yaşadığı için kontrol grubu olarak deprem yaşanmamış bir bölge seçilemedi. Bundan dolayı grubu radon seviyesi yüksek ve radon seviyesi düşük, DNA hasarı yüksek ve DNA hasarı düşük şeklinde yeniden gruplandırdık. DNA hasarı sonuçlarına göre 20 yüksek DNA hasarı ve 20 düşük DNA hasarı olan bireyden alınan periferik kanlardan DNA hasarı yüksek olan grupta; AKR1C3 gen ekspresyonu yüksek olduğunu, DNA hasarı düşük olan grubun AKR1C3 gen ekspresyonunun düşük olduğu bulundu (Resim 1). Flow sitometrik incelemede kontrol grubunun T hücre alt grupları incelendiğinde, CD4+ ve CD8+T hücre sayıları ve yüzdelik dağılımları arasında anlamlı bir fark olduğu bu farkın, CD4+ ve CD8+T hücrelerinin hem mutlak sayılarının hem de yüzdelik dağılımların kontrol grubuna göre daha düşük olmasından kaynaklandığı görüldü. Kontrol ve çalışma gruplarında CD3+ CD4+T hücrelerin ve CD3+ CD8+T hücrelerin kandaki mutlak sayılarının karşılaştırılmasında, CD3+ CD4+ T hücrelerin ve CD3+ CD8+ T hücre sayıları çalışma gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı bir farkla düşük bulundu. Kontrol ve çalışma gruplarında CD3+ CD4+ T hücrelerin ve CD3+ CD8+ T hücrelerin kandaki yüzdelik dağılımlarının karşılaştırılmasında, CD3+ CD4+ T hücrelerin ve CD3+ CD8+ T hücrelerin dağılımları çalışma gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı bir farkla düşük bulundu (Tablo 3; Resim 2-3). Tartışma: Çalışmamızda tüm bölgelerde ölçümlerin ortalaması 100Bq/m3 altındaydı. DNA hasarı yüksek olan grupların AKR1C3 gen ekspresyonlarının ve flow stometrik sonuçların yüksek olduğunu, DNA hasarı düşük olan grupların AKR1C3 gen ekspresyonlarının ve flow sitometrik sonuçların düşük olduğunu gösterdik. Anahtar Kelimeler: Akciğer kanseri, Radon, AKR1C3, T hücre