Potential Plants That Can Be Used as Natural Colorants to Increase Egg Yolk Color


Konca Y., Başıtunç O.

16. Ulusal Zootekni Öğrenci Kongresi, Ankara, Turkey, 26 - 28 October 2023, pp.64-66

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Ankara
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.64-66
  • Erciyes University Affiliated: Yes

Abstract

Yumurta sarısı rengi tüketicilerin alım tercihini etkileyen önemli faktörlerin başında gelmektedir. Farklı gıdalardan sağlanan karotenlerin insan sağlığı üzerine olumlu etkileri bulunmaktadır. Bununla birlikte, sentetik renk maddelerinin göz sağlığı üzerinde bazı olumsuz etkileri olabilmektedir. Normal şartlarda yumurta sarısı rengi, serbest dolaşan kanatlılarda yedikleri bitkilerden, böceklerden ve hayvan gübrelerinden sağlanabilmektedir. Ancak günümüzde kanatlı sektörünün hızla gelişmesi, sanayileşmesi bir endüstri sektörü haline gelmesiyle açık dolaşımlı sistemlerin yerini kapalı sistemler almış ve kanatlıların doğada serbest dolaşma olanakları sınırlanmıştır. Aynı zamanda, bitkiler yüksek düzeyde karotenoid ve antioksidanlar içermektedir. Yumurta sarısının renklendirilmesini sağlamak için bazı bitkilerin yaprakları, kökleri, çiçekleri ve meyveleri üzerinde uzun süreden beri araştırmalar sürdürülmektedir. Bu bitkilerden yonca unu, kadife çiçeği, kırmızıbiber, tatlı patates, safran, kırmızı pancar ve havuç gibi bitkiler yumurta üretiminde kullanılan doğal renk maddesi kaynakları arasında yer almaktadır. Doğal renk maddeleri kaynaklarının sentetik renk maddelerine göre daha pahalı olmaları ve kolay erişme imkânının bulunmaması sentetik renk maddelerine yönelime sebep olmaktadır. Bazı bitkiler doğrudan renk verici olarak kullanıldığı gibi, farklı pişirme teknikleri ile hücre duvarlarından karotenlerin serbest hale geçmesi sonucunda içeriğindeki karotenden yararlanma oranlarını artabilmektedir. Yapılan çalışmalarda, brokolide pişirme sonrasında karoten miktarı 1,5 ile 2 kat (8mg/kg a karşı 15,1 mg/kg), luteinin ise 5,2 kat arttığı belirlenmiştir. Benzer şekilde, β-karoten ve fenolik yapı bakımından zengin olan havuçun farklı pişirme teknikleri uygulanmasının β-karoten miktarını arttığı belirlenmiştir. Karnabaharda baskın karotenoid bileşik b-karoten olup,  lutein ikinci sırada gelmektedir. Vakumlu pişirme yöntemi karnabaharda lutein miktarının  %42 oranında yükseldiği, bazı karotenoid bileşiklerde azalma olduğu, buna karşı toplam karotenoid miktarında  %15 oranında artış meydana geldiği bildirilmiştir. Renk maddeleri bakımından zengin olan kültür bitkilerine göre erişimi daha kolay, iş gücü ve maliyet düzeyi daha düşük olan uygun fiyattan elde edilebilecek bazı yabani bitkiler bulunmaktadır. Bu bitkilerin araştırılarak yumurtalayan kanatlılarda yumurta sarısını artırmak için renk maddesi olarak kullanım potansiyellerinin tespiti için yeni araştırmaların yapılması gereklidir.