Akademik Veri Yönetim Sistemi
15. Uluslararası katılımlı Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon Kongresi, Muğla, Türkiye, 10 - 14 Aralık 2025, ss.166-167, (Tam Metin Bildiri)
GİRİŞ-AMAÇ
Cerrahi alet sepetlerinin paketlenmesinde tekrar kullanılabilen tekstil örtülerin mikrobiyal bariyerleri tek başlarına yetersizdir ve tek başına birinci paketleme için uygun değildir. Kumaşların lifleri arasında boşluklar vardır bu boşluklar çoğu mikroorganizmalardan daha büyük olduğundan dokuma malzemeler yeterli mikrobiyal bariyer sağlayamamaktadır. Bununla birlikte ilk katı paket içeriğini fiziksel olarak koruması nedeni ile hala sıklıkla kullanılmaktadır. Tek kullanımlık tıbbi kağıtlar, kumaşlara göre daha küçük gözeneklere sahip olduğu için kumaş bohçalarının ve cerrahi alet sepetlerinin birinci paketlemesinde kullanılır. Sterilizasyon işleminden sonra transport sırasında tıbbi kağıt ile paketleme yapılmış setlerde delinme ve yırtılma olaylarına sıklıkla rastlanmaktadır. Buradan yola çıkarak bu tıbbi kağıt sayısının artırılmasının yırtılmaları ve delinmeleri önleyeceği ama sterilizasyonu engelleyip engellemeyeceğini bulmak için bu çalışmada, farklı paketleme malzemelerinde sargı sayısının arttırılıp, sargı sayılarına göre farklı firmalara ait kimyasal ve biyolojik indikatörler kullanarak, farklı buhar sterilizatörlerindeki performanslarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ-YÖNTEM
Aynı malzemeyi içeren ve aynı ağırlıktaki cerrahi alet setleri iki grup halinde ve sargı sayısı artırılarak her birinin içerisine her döngüde farklı firmalara ait üçer adet kimyasal (Axis Tip 4 Türkiye; 4a medical Tip 4, Türkiye,; Wisas Tip 4, Türkiye) ve biyolojik indikatörler(Bİ) (3M Attest, ABD; Sterintech, Çin; AX222, Türkiye) konularak, 134°C’de 3.5 dakika çalıştırılan iki farklı buhar sterilizatörde (Getinge, İsveç; Trans Türkiye) sterilizasyonun etkinliği değerlendirildi. Birinci grupta tekrar kullanılabilir tekstil örtüleri (280 iplik sayısı/cm2; 1,2,4,6,8,10,16,20,28 kat), ikinci grupta her bir sargı için ikişer adet olmak kaydıyla sadece tıbbi kağıt (1, 2,4,6,8,10,16,20,28,40 kat ) kullanıldı. Her bir sterilizasyon işleminde test edilen Bİ’ler birlikte aynı seriye ait ve sterilizasyon işlemine tabi tutulmamış bir adet indikatör de pozitif kontrol olarak 60°C’de 48 saat süreyle inkübe edilmiştir, pozitif kontrol indikatöründe beklenen üremenin gözlenmesi, testin geçerliliği için bir kriter olarak kabul edilmiştir. Tüm Bİ’lerin mikrobiyolojik kontrolleri şu şekilde yapıldı; Bİ’lerin kapakları dikkatlice açıldı, dipte bulunan spor taşıyıcı stripler çıkarıldı. Steril tüplere sırayla yerleştirildi. Her bir tüpe 0,6 ml steril distile su konuldu. Mekanik olarak karıştırıldı. Üzerlerine 0,4 ml. etanol eklendi ve karıştırıldı. İki saat oda ısısında bekletildi. Daha sonra 80-85°C suya konularak sıcak ısı şoku 15 dakika uygulandı. Buradan alınarak soğuk ısı şoku için +4°C deki suya batırıldı. Önerilen triptic soya agar besiyerine ve mikrobiyoloji rutininde sık kullanılan %5 koyun kanlı agar besiyerine stripler sürtülerek ekimleri yapıldı. 60°C ye ayarlanmış etüvde 48 saat inkübe edildi.
BULGULAR
Tekrar kullanılabilir tekstil örtüler, tıbbi kağıtlar kullanıldığında ve sargı sayısı artırıldığında indikatörlerden elde edilen sonuçlar Tablo 1’de gösterilmektedir. Test edilen bütün bohçalar, 28 kat kumaş ve 40 kat tıbbi kağıttan oluşan bohçalar da dahil olmak üzere arzu edilen sterilizasyon seviyesine ulaşmış olup tüm Bİ’lerde spor ölümü gerçekleşirken bütün kimyasal indikatörler negatif sonuç vermiştir. Bohça boyutlarının bahsi geçen buhar sterilizatörlerine sığmayacak büyüklüğe gelmesi üzerine çalışma sonlandırılmıştır.
SONUÇ
Çalışmamız, iki farklı ön vakumlu buhar sterilizatörde, paketleme materyali olarak kullanılan tekrar kullanılabilir tekstil veya tek kullanımlık tıbbi kağıtların katman sayısının, beklenenin aksine çok yüksek sayılara (28 kat tekstil, 40 kat tıbbi kağıt) ulaştığında dahi sterilizasyon etkinliğini olumsuz etkilemediğini göstermiştir. Bu bulgu, MSÜ pratiğinde sıkça karşılaşılan yırtılma ve delinme riskini azaltmak amacıyla paketlere ek katmanlar sarılmasının mikrobiyolojik açıdan bir sorun teşkil etmeyeceğini düşündürmektedir. Çalışmamızda kullanılan 28 kat tekstil veya 40 kat medikal kağıt uygulaması, rutin klinik uygulama için bir öneri değildir. Bu çalışma, sterilizasyon paketlemesinde olası kullanıcı hatalarının (gereğinden fazla sargı vb.) tolere edilebilirliğini ölçmek amacıyla tasarlanmış deneysel bir “Zorlama Testi” (Challenge Test) niteliğindedir. Amacımız, buhar penetrasyonunun sınırlarını görmek ve mevcut güvenlik marjını belirlemektir. Çalışmamızda termokupllar ile anlık sıcaklık takibi ve matematiksel F değeri hesaplaması (fiziksel validasyon) yapılmamıştır. Ancak çalışmamızın temel dayanağı, sterilizasyonun “altın standardı” kabul edilen Biyolojik İndikatörlerdir. İndikatörlerde üreme olmaması ve Tip 4 kimyasal indikatörlerin (buhar, sıcaklık ve zaman parametrelerine duyarlı) renk dönüşümü, gerekli sterilizasyon şartlarının paketin en zor noktasında dahi sağlandığını göstermektedir.