Akademik Veri Yönetim Sistemi
9. Uluslararası Katılımlı Bitki Korum Kongresi, Ankara, Türkiye, 3 - 05 Eylül 2025, ss.402-403, (Özet Bildiri)
Meyve ve sebzelerde hasat sonrası görülen fungal hastalık etmenleri, depolama sürecinde önemli
düzeyde ürün ve kalite kayıplarına neden olmaktadır. Bu kayıpların azaltılmasına yönelik olarak, kalıntı
riski düşük, çevresel sürdürülebilirliği yüksek alternatif kontrol yöntemlerinin geliştirilmesi önemlidir.
Bu çalışmada in vitro koşullarda ve koparılmış meyve denemeleri ile havuçta (Daucus carota L.)
Sclerotinia sclerotiorum (Lib) de Bary ve hıyarda (Cucumis sativus L.) Sclerotinia minor Jagger’in
miseliyal gelişimine sodyum propiyonat organik tuzunun etkisi Signum® WG sentetik fungusiti ile
karşılaştırmalı olarak araştırılmıştır. Uygulanan farklı konsantrasyonlar arasında istatistiksel olarak
anlamlı farklar belirlenmiştir (p<0,05). Petri denemelerinde, sodyum propiyonatın %1.0 ve %2.0
konsantrasyonlarının, S. sclerotiorum ve S. minor izolatlarının kontrole göre koloni gelişimini tamamen
engellediği tespit edilmiştir. En düşük fungusit konsantrasyon (MFC; Minimum Fungicidal
Concentration) değerlendirmesinde, sodyum propiyonatın %1.0 ve %2.0 konsantrasyonları Sclerotinia
sclerotiorum’un miselyal gelişimini tamamen engellemiştir. Bu tuz tüm konsantrasyonlarda (%0.1,
%0.25, %0.50, %1.0 ve %2.0). Sclerotinia minor’un gelişimini de tamamen engellemiştir. En düşük
engelleyici konsantrasyon (MIC; Minimum Inhibitory Concentration) değerlendirmesinde de benzer
şekilde, %1.0 ve %2.0 konsantrasyonlarının her iki patojenin miselyal gelişimini tamamen inhibe ettiği
belirlenmiştir. Koparılmış meyve denemelerinde, yüksek konsantrasyonların koruyucu etkisinin daha
belirgin olduğu ve lezyon gelişimini önemli ölçüde azalttığı görülmüştür. Koruyucu uygulamada,
sodyum propiyonatın %1 ve %2 konsantrasyonları S. sclerotiorum enfeksiyonuna karşı havuçta tam
koruma sağlamış, tedavi edici uygulamada ise tüm konsantrasyonlarda sınırlı düzeyde lezyon gelişimi
gözlenmiştir. Hıyarda S. minor’a karşı yapılan tedavi edici uygulamada, tuzun beş farklı
konsantrasyonunda da sınırlı düzeyde lezyon gelişimi gözlenmiştir. Buna karşılık, koruyucu
uygulamada tuzun %2.0 konsantrasyonu lezyon oluşumunu tamamen engellemiştir. Elde edilen
bulgular, sodyum propiyonatın depolarda beyaz çürüklük hastalığına karşı koruyucu etkide başarılı
olduğunu ve sentetik fungusitlere çevre dostu bir alternatif olabileceğini göstermektedir.