Hipokampal LTD indüklenen sıçanlarda bazı öğrenme ilişkili genlerin mRNA düzeylerininincelenmesi
24. ULUSAL SİNİRBİLİM KONGRESİ, İstanbul, Türkiye, 10 - 13 Eylül 2026, ss.216-217, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.216-217
- Erciyes Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı; konsolide olmuş uzamsal bilginin silinmesinde, düşük frekanslı uyarı (DFU) ve Grup I metabotropik glutamat reseptörü agonisti DHPG ile indüklenen farklı uzun dönemli baskılanma (UDB) formlarının etkilerini davranışsal ve moleküler düzeyde karşılaştırmaktır. Bellek silinmesinin konsolidasyon ve idame süreçlerindeki mekanizmasını aydınlatmak amacıyla, bu UDB formlarının c-Fos, Arc, Creb ve Pkmζ gen ekspresyon düzeyleri üzerindeki etkileri incelenmiştir.
Gereç-Yöntem: Çalışmada 60 adet 2 aylık erkek Wistar Albino sıçan; Sham, DFU ve DHPG gruplarına ayrılmıştır. Uzamsal bellek performansı 8 kollu Radial Arm Maze (RAM) ile ölçülmüştür. 3 günlük ön alıştırma ve 8 günlük eğitimin ardından, konsolide olan bilginin silinmesi amacıyla stereotaksik cerrahiyle gruba özgü elektriksel (DFU) veya DHPG protokolleri uygulanmıştır. Bir haftalık iyileşme sonrası RAM testine tekrar alınan sıçanların bellek performanslarındaki değişimler; doğru/yanlış seçim sayıları ve maze tamamlama süreleri üzerinden analiz edilmiştir. Gen ekspresyonları rt-qPCR(2-deltadeltaCT) yöntemiyle belirlenmiştir.
Bulgular: Öğrenme sürecinde, tüm gruplarda labirent tamamlama süreleri ve toplam hata sayıları günler içinde anlamlı şekilde azalmıştır (p<0,001). Toplam hata sayısında Gün × Grup etkileşiminin (p=0,658) anlamlı olmaması, grupların benzer öğrenme davranışı sergilediğini göstermektedir. Test gününde labirent tamamlama süreleri açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmazken, toplam hata sayıları belirgin biçimde ayrışmıştır (p<0,001). Sham grubu, hem DFU (p<0,001) hem de DHPG (p<0,001) gruplarına kıyasla anlamlı derecede daha az hata yapmış; DFU ve DHPG arasında ise anlamlı fark görülmemiştir(p=0,511). RT-qPCR sonuçlarına göre Arc, Creb ve Pkmζ ekspresyon düzeylerinde anlamlı fark bulunamazken, DHPG grubunda Sham grubuna kıyasla anlamlı düzeyde yüksek c-Fos ekspresyonu tespit edilmiştir (p<0,05).
Sonuç: Her iki etki de uzamsal referans belleği benzer ölçüde bozmuştur. DHPG aracılı mGluR aktivasyonunun, hata sayıları bakımından DFU protokolüyle aynı etkiyi göstermesi, farmakolojik olarak indüklenen sinaptik zayıflamanın uzamsal referans belleği silmede önemli bir mekanizma olduğunu göstermektedir. DHPG grubundaki anlamlı c-Fos yüksekliği, erken evre Alzheimer patolojisinde bildirilen c-Fos yüksekliği ile benzerlik göstermektedir. Sonuç olarak, mGluR aşırı uyarılmasının unutmayı tetikleyen temel bir mekanizma olabileceğini düşündürmektedir.