KENTSEL YÖNLENDİRME VE İŞARETLEME TASARIMLARINDA KÜLTÜREL GÖSTERGELER: KAYSERİ ÖRNEĞİNDE ANALİZ VE UYGULAMA

Aybay C., Çeken B.

Art-e Sanat Dergisi, cilt.19, sa.37, ss.1-23, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 19 Sayı: 37
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.21602/sduarte.1889870
  • Dergi Adı: Art-e Sanat Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Art Index, TR DİZİN (ULAKBİM), Sobiad Atıf Dizini
  • Sayfa Sayıları: ss.1-23
  • Erciyes Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu araştırmanın amacı, kültürel göstergelerin Kayseri ili yönlendirme ve işaretleme tasarımı uygulamalarındaki kullanım durumlarını incelemek ve örnek bir uygulama projesi aracılığıyla kültürel değerlerin sürdürülebilirliğine, ziyaretçilerin mekânı kolaylıkla deneyimleyebilmesine, kent kimliğinin korunmasına ve markalaşma sürecine katkı sağlamaktır. Çalışma kapsamında konuya ilişkin kapsamlı bir literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Yorumlayıcı yaklaşıma dayalı nitel bir araştırma olan çalışmada, incelenen tasarımlar görsel göstergebilim kuramları ile tasarım ilke ve elemanları doğrultusunda değerlendirilmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması deseni çerçevesinde yürütülmüştür. Bulgular, kent merkezindeki yönlendirme ve işaretleme dizgesinde bütünlük sağlanamadığını, kültürel göstergelerin sınırlı kullanıldığını ve tarihi yapılara yönelik yönlendirme tabelalarının yetersiz olduğunu göstermiştir. Araştırma sonucunda Kayseri kent merkezi için kültürel göstergeleri içeren örnek bir yönlendirme ve işaretleme dizgesi tasarlanmış; iki ve üç boyutlu çizimler ile fotomontajlar hazırlanarak uzman görüşleri doğrultusunda proje son hâline getirilmiştir. Bu sürecin, kent ölçeğinde uygulanabilir, bütüncül ve kültürel açıdan sürdürülebilir tasarım yaklaşımlarına yönelik örnek bir model oluşturacağı ve literatüre katkı sağlayacağı öngörülmektedir.

This study examines the use of cultural indicators in wayfinding and signage design practices in the city center of Kayseri, aiming to contribute to the sustainability of cultural values, the legibility of urban space, the preservation of urban identity, and the city’s branding process. Following an extensive literature review, the study employs a qualitative research approach grounded in an interpretive methodology. Existing wayfinding and signage designs were analyzed in accordance with visual semiotics theories and fundamental design principles. Conducted within the framework of the action research model, the findings reveal a lack of unity in the current wayfinding system, limited use of cultural indicators, and insufficient signage for historical structures. In response, a culturally integrated wayfinding and signage system was proposed and developed through two- and three-dimensional drawings and photomontages based on expert evaluations. The study offers a feasible and culturally sustainable design model at the urban scale.