Kancaks In Divan Lugat At-Turk and Notes On Some Kancakian Words


Creative Commons License

Guner G.

BILIG, ss.75-90, 2009 (SSCI İndekslerine Giren Dergi) identifier

  • Basım Tarihi: 2009
  • Dergi Adı: BILIG
  • Sayfa Sayıları: ss.75-90

Özet

Divânü Lugâti’t-Türk

 

 

, Türk dili Türk kültürünün en önemli eserlerinden

biridir. Onu ayr

 

ıcalıklı kılan temel özelliği, araştırmacılara üzerinde

hassasiyetle durulmas

 

ı, ayrıntılı olarak incelenip gözden geçirilmesi

gereken pek çok bilgiyi ortaya koymas

 

ıdır. Bu bilgilerin en değerlilerinden

biri de Kâ

 

şgarlı Mahmud’un çeşitli Türk toplulukları hakkında

derledi

 

ği verilerdir. Bu topluluklardan biri de adlarına sadece Divân’da

rastlanan Kençeklerdir. Makalede Kençeklerin kökenleri ve tarihleri

hakk

 

ında ortaya atılan görüşlere kısaca değinildikten sonra Kâşgarlı’nın

Kençekçe olarak zikretti

 

ği kendük, togrıl, yudug, kenpe, körke, çaha,

çul

 

ıman, çawlı, çowlı, çeşkel, şenbuy, kewli ve dünüşge kelimelerinin

etimolojileri üzerinde de

 

ğerlendirmeler yapılacaktır.

Divân Lugât at-Turk

 

 

is one of the most important works of

the whole Turkish culture in general and of Turkish language in

specific. What distinguishes this work is its presentation of a lot of

information that requires meticulous research, analysis, and

evaluation. A most valuable aspect of the work, for instance, is the

information collected by Mahmûd al-Kâšgarî about various Turkish

communities. One of these communities is the

Kän

 

cäks, who are mentioned only in Divân. This article briefly dwells

on the opinions about the origins and history of the Kän

 

cäks. It then

makes evaluations about the etymology of Kän

 

cäk words such as

kendük, togr

 

ıl, yudug, kenpe, körke, çaha, çulıman, çawlı, çowlı,

çe

 

şkel, şenbuy, kewli

and dünüşge, which are cited by Mahmûd al-

Kâšgarî in his

 

Divân.