Nevşehir Yöresindeki Doğal Depolama Koşullarının Red Chief ve Fuji Elmalarında Kalite Parametrelerine Etkisi
Alatarım, cilt.25, sa.1, ss.37-48, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 25 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Alatarım
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.37-48
- Erciyes Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Çalışma, Red Chief ve Fuji elma çeşitlerinin Nevşehir yöresindeki doğal depolarda muhafazasının kaliteye etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bu sayede bölgede özellikle patates ve limon için kullanılan bu doğal yapıların elma muhafazasındaki etkinliği ortaya konulması hedeflenmiştir. Çalışmada kullanılan üç farklı depoda ölçülen sıcaklık ve nem değerleri, bu depoların dış atmosfer koşullarından farklı düzeylerde etkilendiğini ortaya koymuştur. Muhafaza edilen elma çeşitlerinde meyveler 15’er günlük periyotlarla muhafaza süresince ölçüm ve analize tabi tutulmuştur. Ağırlık kaybı, meyve kabuk rengi (L*, hue, kroma), suda çözünür toplam kuru madde (SÇKM) miktarı, titre edilebilir asit (TEA) içeriği, meyve eti sertliği (MES), toplam fenolik madde (TFM) ve toplam flavonoid (TF) miktarı ile toplam antioksidan (TA) kapasitesi gibi kalite parametreleri değerlendirilmiştir. Sonuçlara göre muhafaza süresi sonunda ağırlık kaybı Red Chief çeşidinde 90. günde %11.13’e, Fuji çeşidinde ise 105. günde %10.23’e ulaşmıştır. Muhafaza süresince çeşitlerde meyve kabuk rengi L* değerinin düşüş gösterdiği gözlenmiştir. Çeşitlerde muhafaza süresi boyunca SÇKM miktarında artış, MES değeri ve TEA içeriğinde ise azalma görülmüştür. Genel olarak çeşitlerde TFM ve TF miktarları ile TA kapasitesi muhafaza süresi boyunca ilk dönemlerdeki artıştan sonra düzenli bir azalma göstermiştir. Depoların sahip olduğu farklı sıcaklık ve nem özellikleri çeşitlerin meyve kalite kreiterlerini değişik ölçüde etkilemiştir. Özellikle MES değeri baz alındığında Red Chief çeşidi 45 gün, Fuji çeşidi ise 60 gün süreyle pazarlanabilir kalitelerini koruyabilmişlerdir. Depolar ele alındığında 3. depo genel kalite korunumu bakımından en başarılı sonuçları verirken, bu depoyu 1. depo takip etmiştir. Dış atmosfer koşullarından daha çok etkilenen 2. depo ise en başarısız olmuştur. Sonuç olarak, yeterli soğuk depolama imkanının bulunmadığı durumlarda ortaya çıkan kısa süreli muhafaza ihtiyacı göz önüne alındığında, Nevşehir yöresindeki doğal taş mağara depoları elma içindoğal taş mağara depoları Nevşehir yöresinde elma muhafazasında çevresel açıdan sürdürülebilir, ekonomik ve etkili bir alternatif olarak değerlendirilebilir.
This study evaluated the effectiveness of natural underground rock caves in the Nevşehir region—traditionally used for storing potatoes and lemons—as an alternative method for preserving Red Chief and Fuji apples. The temperature and humidity values measured in the three different storage facilities used in the study revealed that these facilities were affected by external atmospheric conditions at different levels. The stored apple cultivars were analyzed every other week for quality parameters, including weight loss, fruit skin color (L*, hue angle, and chroma), total soluble solids (TSS), titratable acidity (TA), fruit flesh firmness (FFF), total phenolic content (TPC), total flavonoid content (TFC), and total antioxidant capacity (TAC). Throughout the storage period, weight loss reached 11.13% by day 90 for the Red Chief cultivar and 10.23% by day 105 for the Fuji cultivar. As storage progressed, lightness, TA content, and FFF value decreased in both cultivars, while TSS content increased. Furthermore, TPC, TFC, and TA initially rose during the early stages of storage before experiencing a steady decline. The varying temperature and humidity conditions of the facilities significantly impacted these outcomes. Particularly when the FFF value was taken as a basis, the Red Chief cultivar maintained marketable quality for 45 days, while the Fuji cultivar preserved its quality for 60 days. Storage 3 preserved overall fruit quality the best, followed by Storage 1. Conversely, Storage 2 performed the poorest due to its higher susceptibility to external atmospheric conditions. Ultimately, considering the short-term storage need that arises when adequate cold storage facilities are unavailable, natural rock cave storage in the Nevşehir region can be regarded as a sustainable, economical, and effective alternative for apple storage.