Fiilden İsim Yapan Ek mi? Sıfat-Fiil Eki mi?


UÇAR M.

6. Dünya Dili Türkçe Sempozyumu, Bursa, Türkiye, 4 - 07 Aralık 2013, cilt.1, ss.1-8

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: Bursa
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.1-8

Özet

                                     ÖZET: Sıfat-fiil ekleri hem kalıcı isim yapmakta hem de isme gelebilen iyelik ve hal eklerinden dolayı fiilden isim yapmaktadır. Bazı sıfat-fiiller gramer kitaplarında sıfat özelliği gösterdiği halde fiilden isim yapan ek olarak adlandırılır. Bildiride hem zaman ifadesi taşıyıp hem de kalıcı isim yapmayan bazı eklerin aslında fiilden sıfat yapan ek olduğu gösterilerek yeniden bir tasnif yapılacaktır. Ayrıca çeşitli örneklerle konu genişletilecektir. -AcAk, -An, -Ar, -AsI, , -DUk \ -DIk, -mAz, -mIş \ -mUş, -r, -Ir \ -Ur ekleri kimi zaman kalıcı isim kimi zaman da zaman ve hareket ismi olmalarından ötürü sadece fiilden isim yapma ekleri arasında değil sıfat-fiil kategorisinde de yer almaları gerekmektedir. Çünkü ‘tükenmez kalem’ ifadesindeki –mez nasıl ki sıfat-fiil oluyorsa çok doğal olarak ‘dolma kalem’ ifadesindeki -ma eki de sıfat-fiil ekidir. ‘tükenmez’ deki ifade tükenmiş olduğunu gösterdiği gibi ‘dolma’ daki ifade ise dolmuş olduğunu gösterir. Yani her ikisi de bir zaman bildirmektedir. ‘Olağan durum’ tamlamasının hiç kimse sıfat tamlaması olduğunu inkar etmemektedir. Peki neden -ağan eki sıfat- fiil kategorisinde bulunmaz? -AğAn eki tıpkı -An eki gibi geniş zaman ifadesini barındırır. Yukarıda saydığımız örnekler tek tek örneklendirilip neden sıfat-fiil sınıfına konulması gerektiği ispatlanacak ve kalıcı isim yapıp yapmamasına göre bir sınıflandırma oluşturulacaktır. Böylece aslında gramer kitaplarımızda olan sıfat-fiil sayısının 7 adet olmadığı ve Türkiye Türkçesiyle yazılmış çeşitli metinlerden seçilen örneklerle bu eklerin aslında bir sıfat-fiil eki olarak kullanıldığı gösterilecektir.

                                  Anahtar kelimeler: sıfat-fiil, fiilden isim, ek

ABSTRACT: Adjective-verb suffixes as well as the name and making a permanent name for the patches that may become possessive nouns from verbs and operate. Although some of the adjective-forming nouns from verbs verbs grammar books, in addition to have a feature called adjectives. A statement whether the expression of both time as well as some of the attachments that do not name a permanent addition to the fact that the verb, adjective, showing that the re-classification will be made. this adds -AcAk, -An, -Ar, -AsI, , -DUk \-DIk, -mAz, -mIş \ -mUş, -r, -Ir \ -Ur to the time and sometimes moving, sometimes permanently name the name of the attachments since these are not just making nouns from verbs must take place in the category of adjective-verb. Because 'tükenmez kalem' how that statement can not be so natural as if the adjective-verb 'dolma kalem' statement in the adjective-verb suffix-ing supplement. 'tükenmiş' is exhausted, as evidenced by the expression 'dolmuş' in the phrase indicates that the full. Report that they are both time. 'olağan durum' tamlamasının does not deny that no one adjective clause. So why does not the category -AğAn attachment adjective-verb? -AğAn, as an attachment, just- An expression contains extensive time. The above examples, the individual should be addressed and put into the class why the adjective-verb be proved and established a classification based on a permanent name to make or not make. Thus, grammar books by the fact that the adjective-verb is not the number 7 written in Turkish in Turkey and selected examples of the various texts, the fact that these attachments are used as an adjective-verb suffix will be displayed.

Key words: adjective-verb, nominalizaton affix, affix.