Büyük Ölçekli Bir Kentte Güneş PV Tesisleri İçin Uygun Alanların Belirlenmesine Yönelik CBS-AHP Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı, Türkiye


Azgin S. T., Urfalı T., Eymen A.

Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, cilt.41, sa.3, ss.950-961, 2025 (TRDizin) identifier

Özet

Bu çalışmada, Konya ili için güneş fotovoltaik (PV) santralleri kurulumu açısından en uygun alanların belirlenmesinde Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yaklaşımı kullanılmıştır. Deneysel analizlerde dört ana kriter (meteorolojik, topoğrafik, altyapısal ve çevresel) dikkate alınmıştır. Deneyimli uzman görüşleriyle ağırlıklandırılmış on iki alt kriter kullanılarak dört sınıflı bir alan uygunluk haritası oluşturulmuş ve yenilenebilir enerji üretimini artırma hedefi doğrultusunda uygun olmayan alanların oranı belirlenmiştir. Sonuçlar, uygun alan seçiminde en etkili faktörlerin meteorolojik koşullar (küresel yatay ışınım, eğim ve bakı) olduğunu, en düşük etkiye ise çevresel koşulların (yağış ve bağıl nem) sahip olduğunu göstermiştir. Tematik harita analizine göre ilin %8,7’si (3.556 km²) güneş PV santrali kurulumu için yüksek düzeyde uygun, %26’sı (10.832 km²) ise uygun olmayan alan olarak sınıflandırılmıştır. Bu çalışmada uygulanan CBS ve ÇKKV yönteminin kombinasyonu, güneş PV santrali kurulumu için en uygun alanların belirlenmesinde etkili bir yöntemdir ve fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye geçiş süreci kaçınılmaz olan gelişmekteki ülkelerde benzer şekilde uygulanabilir.
In this study, we use geographical information systems (GIS) and multi criteria decision-making (MCDM) guidance to identify ideal locations for solar photovoltaic (PV) plants in Konya province, Turkey. Four major criteria are considered in experiments: meteorological, topographical, infrastructure, and environmental. Thirteen additional criteria, supported by experienced weighting, are used to generate a 4 category site suitability map and identify the fraction of unsuitable locations to assess Turkey’s intent to increase the production of renewable energy. The results indicate that meteorological conditions (global horizontal irradiation, slope, and land aspect) have the highest importance when selecting a suitable location, while environmental conditions (precipitation and relative humidity) have the lowest impact. However, the thematic map showed that 8.7% (3,556 km2) of the province is highly suitable for installing solar PV plants, and 26% (10,832 km2) of the area is classified as unsuitable. The combination of MCDM and GIS methodology applied in this study is effective for selecting optimal sites for solar PV plants and could be similarly used for renewable technologies in other developing countries, where the transition from fossil fuels to renewable energy is inevitable.