Eski Türk Yazıtlarında Benzetme İlgisiyle Kurulmuş Cümleler Üzerine.


AYDIN E.

Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt.2006, no.21, ss.65-72, 2006 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 2006 Konu: 2
  • Basım Tarihi: 2006
  • Dergi Adı: Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.65-72

Özet

Eski Türk yazıtlarında kullanılan deyimler, atasözleri, ikilemeler, benzetmeler, metaforlar gibi kullanımlar o dilin eskiliğine ve kullanışlılığına işaret eder. Özellikle ben-zetmeli kullanımlar dilin işlek olduğuna ve tarihinin eskilere dayandığına kanıt olarak gös-terilebilir. Bu yazıda eski Türk yazıtlarında geçen ve benzetme ifadesi taşıyan cümleler bir araya getirildi. Daha önce kimi Türkologların çalışmalarında değinilen benzetme konusu bu yazıda dil bilimsel olarak incelenmedi. O konuyu dil bilimcilere bırakmak daha yararlı olabilir. Bu yazıda, yalnızca Orhon bölgesi yazıtları değil Türk runik harfli metinlerin ta-mamı incelenmek suretiyle elde edilen benzetmeli kullanımlar araştırıcıların dikkatlerine sunuldu. Anahtar kelimeler: 1. Eski Türk Yazıtları. 2. Türk Runik Metinleri. 3. Benzetme. 4. Eski Türkçe. 5. Kök Türk.
The use of idioms, proverbs, similes, metaphors indicate the ancientness and the practicability of languages. Especially, the use of similes is an indication of the practicabil-ity as well as the ancientness of a language. In this article, similes in the Old Turkic scripts have been gathered together. The subject simile, which was studied by some Turkologists, was not analyzed linguistically in this study. It may be more helpful to leave that topic to linguists. Gathered use of similes, which were collected by analyzing not only the scripts of the Orkhon area, but also all of the Turkish runic texts, has been presented for the researchers interested in the topic. Keywords: 1. Old Turkic Scripts. 2. Turkish Runic Texts. 3. Similes. 4. The Old Turkic. 5. Kök-Turkish.