ULUSLARARASI İLAHİYAT LİSANSÜSTÜ ALAN ÇALIŞMALARI KONGRESİ-II, Kayseri, Türkiye, 22 - 23 Mayıs 2025, ss.66-71, (Tam Metin Bildiri)
Türbeler, toplumuzda yer edinmiş önemli dînî kültürel mekanlarımızdan biridir. Bu
çalışma; önemli dînî günlerde, sıkıntılı zamanlarda, bir isteğimizin gerçekleşmesini
istediğimiz gibi zamanlarda ziyarette bulunduğumuz bu mekanların, kişinin duygu ve
manevî dünyasında ne gibi etkilerde bulunduğunu sorgulamak amacıyla yapılmıştır.
Kayseri Seyyid Burhaneddin Türbesi özelinde yürüttüğümüz çalışmada nitel araştırma
deseni kullanılmıştır. Türbe mekanında bulunarak amaçlı örneklem yöntemiyle belirlenmiş
25 katılımcı ile mülakatlar yapılmıştır. Veriler NVivo programı kullanılarak içerik analiziyle
değerlendirilmiştir. Yapılan görüşmeler neticesinde türbe ziyaretlerini gerçekleştiren
bireylerde genel olarak; ümitsizlikten uzaklaşma, teselli arayışı, yalnızlık duygusu ve
birtakım manevî ritüeller aracılığla içsel rahatlama isteği gibi sebeplerle bu ziyaretlerin
gerçekleştirildiği görülmüştür. Katılımcıların türbeyi ziyaret etme sebepleri, türbelerin
yalnızca bir mekan olmasının ötesinde, bireylerin manevi ve psikolojik rahatlama arayışını
gerçekleştirmek istediği mekanlar olduğunu göstermektedir.
Görüştüğümüz katılımcılar, türbe ve etrafında uygulanan çeşitli dua ve ibadetler
esnasında birtakım manevi duygu ve tecrübeler edindiklerini bize aktarmışlardır. Bu
manevi tecrübelerin katılımcılarda ne gibi duygular barındırdığı, hayatlarında ve türbede
bulundukları anlarda ne gibi etkilere sebep olduğunu sorguladık. Yaptığımız görüşmeler
neticesinde, türbe ziyaretinin katılımcılar için yalnızca geleneksel dini bir uygulama
olmasından ziyade, manevi destek arayışı, anlam bulma, iç huzuru yakalama, sıkıntılarla
başetme ve psikolojik rahatlama gibi nedenlerle başvurulan mekanlar olduğu ortaya
çıkmaktadır. Netice olarak türbeler, bireylerin sadece dini değil, aynı zamanda manevi ve
psikolojik ihtiyaçlarına da yanıt veren çok boyutlu mekanlar olarak değerlendirilmektedir.