OKULLARDA ÖRGÜTSEL MUHALEFETE İLİŞKİN YAPILMIŞ LİSANSÜSTÜ ÇALIŞMALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ
IX. BASKENT INTERNATIONAL CONFERENCE ON MULTIDISCIPLINARY STUDIES , Ankara, Türkiye, 11 - 12 Eylül 2026, ss.1072-1088, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.1072-1088
- Erciyes Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
sözel veya davranışsal olarak belirttikleri bir süreç olarak tanımlanmaktadır. Bu süreç içerisinde ortaya çıkan davranışlar, örgütteki mevcut düzene karşı gösterilen memnuniyetsizlik veya uyum sağlayamamanın yansımasıdır. Özellikle eğitim kurumları gibi bilgi ve etkileşimin yüksek olduğu örgütlerde örgütsel muhalefet sadece bir eğitim uygulamaların eleştirisi değil, bu uygulamaların yeniden değerlendirilmesi, geliştirilmesi için hem uyarı hem değişim için bir fırsat olarak görülmelidir. Bu bağlamda, örgüt üyelerinin muhalefeti eğitim, cinsiyet, kıdem, sendika üyeliği, yaş, medeni durum veya kişisel özellikleri gözetilmeksizin yapıcı eleştiri perspektifiyle değerlendirilmesi çok önemlidir. Dolayısıyla, araştırmanın genel amacı, Türkiye'de 2020-2025 yılları arasında okullarda örgütsel muhalefet konusuna yönelik gerçekleştirilen lisansüstü çalışmaları incelemektir. Araştırma nitel yaklaşım kapsamında yer olan, sistematik betimsel tarama modelinde yapılmıştır. Araştırma alanını ise, eğitimde örgütsel muhalefet konulu ve Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezine erişime açık olan lisansüstü tez çalışmaları oluşturmuştur. Araştırma alanında yer alan lisansüstü çalışmalar amaçsal örnekleme yöntemlerinden olan tipik durum örnekleme yöntemine göre seçilmiştir. Veri toplama sürecinde Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezin resmi sayfasında “örgütsel muhalefet”, “eğitim kurumlarında örgütsel muhalefet” ve “okullarda örgütsel muhalefet” anahtar ifadeler aracılığıyla yapılan tarama sonucunda, 2020 - 2025 yılları arasında okul örgütsel muhalefete ilişkin gerçekleştirilen toplam 38 lisansüstü tez çalışmasına ulaşılmıştır (tümü araştırmaya dâhil edilmiştir). Verilerin analizi betimsel analiz yöntemiyle yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, Türkiye’de 2020-2025 yılları arasında okullarda örgütsel muhalefet konusunda yapılan çalışmaların büyük ölçüde yüksek lisans düzeyinde (33 tez) gerçekleştirildiği, ağırlıklı olarak nicel yöntemlere dayalı araştırma modellerinin tercih edildiği ve bu çalışmaların belirli üniversitelerde yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Ayrıca, örgütsel muhalefetin oluşumunda bireysel, örgütsel ve ilişkisel faktörlerin etkili olduğu ve en çok örgütsel nedenlerin ön plana çıktığı belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, örgütsel muhalefet konusunun örgütsel yapılar içinde önemini koruduğunu ve bu alanda daha fazla disiplinler arası, nitel ve karma yöntemli araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: muhalefet, örgütsel muhalefet, okulda örgütsel muhalefet.