Yaratıcı Öz-Düzenleme Ölçeği: Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Karaca M., Eroğlu S., BEKTAS O.

Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, sa.3, ss.1121-1150, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, öğrencilerin yaratıcı projelerde öz-düzenleme becerilerini belirlemek için geliştirilen yaratıcı öz-düzenleme isimli ölçeğin Türk kültürüne uyarlamasını yapmaktır. Yöntem: Hambleton ve arkadaşlarının (2005) önerdiği çeviri süreci dikkate alınarak ilk çeviri, geri çeviri ve son kontroller yapılmıştır. Yabancı dil, fen ve ölçme-değerlendirme uzmanları uyarlama aşamalarına göre ölçeği değerlendirmiş ve ölçeğe son şekli verilmiştir. Çalışmada nicel desenlerden biri olan tarama deseni kullanılmıştır. Çevirisi tamamlanan ölçek, 167 lise öğrencisine uygulanmıştır. Bulgular: Açımlayıcı faktör analizi sonucu varyansın %45,34’ünü açıklayan 25 maddeden oluşan üç faktörlü bir yapı elde edilmiş ve bu yapı doğrulayıcı faktör analizi ile doğrulanmıştır. Geçerlik kontrollerinden sonra ölçeğin güvenirliğini kontrol etmek için Cronbach alfa ve bileşik güvenirlik katsayıları hesaplanmış ve hem ölçek geneli hem de alt faktörler için güvenirlik katsayılarının 0,70'ten büyük olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Sonuç olarak, bu çalışmada yaratıcı öz-düzenlemenin boyutlarını kapsayan, teorik temellere dayanan bir ölçme aracı Türkçeye uyarlanmış ve uyarlanan ölçeğin geçerlik ve güvenirlik kontrolleri yapılmıştır. Bu ölçme aracı özellikle araştırmacılar, öğretim görevlileri ve öğretmenler tarafından öğrencilerin yaratıcı öz- düzenleme düzeylerini belirlemek için kullanılabilir.
Purpose: The aim of this study is to adapt the Creative Self-Regulation Scale, developed to determine students' self-regulation skills in creative projects, to Turkish culture. Method: Following the translation process suggested by Hambleton et al. (2005), initial translation, back-translation, and final checks were performed. Foreign language, science, and measurement-evaluation experts evaluated the scale according to the adaptation stages, and the scale was finalized. A survey design of quantitative research was used in the study. The translated scale was administered to 167 high school students. Findings: Exploratory factor analysis yielded a three-factor structure consisting of 25 items explaining 45.34% of the variance, and this structure was confirmed by confirmatory factor analysis. After validity checks, Cronbach's alpha and composite reliability coefficients were calculated to check the reliability of the scale, and it was determined that the reliability coefficients were greater than 0.70 for both the overall scale and the sub-factors. Conclusion: In conclusion, this study adapted a theoretically based measurement tool encompassing the dimensions of creative self-regulation into Turkish, and the validity and reliability of the adapted scale were checked. This measurement tool can be used, particularly by researchers, lecturers, and teachers, to determine students' levels of creative self-regulation.