Kortikosteron kaynaklı depresyon modelinde resveratrolün hipokampal sinaptik plastisite ve epigenetik regülasyon üzerindeki terapötik etkileri
24. Ulusal Sinirbilim Kongresi, İstanbul, Türkiye, 10 - 13 Eylül 2026, ss.145-146, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.145-146
- Erciyes Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Kronik stresin SIRT1 aktivitesini baskılayarak depresyona yol açtığı, hipokampal dentat girusta uzun dönemli güçlenmeyi (UDG) azalttığı bilinmektedir. SIRT1, nöroplastisite ve epigenetik regülasyon süreçlerinde kritik rol oynamaktadır. Çalışmada, kortikosteron (CORT) ile indüklenen deneysel depresyon modelinde, SIRT1 aktivatörü resveratrolün sinaptik plastisite (UDG) üzerindeki terapötik etkileri ve bu sürece eşlik eden BDNF/ERK/CREB sinyal yolağı ile histon asetilasyon mekanizmalarına (SIRT1, Histon 3, HDAC1) ait gen ekspresyon düzeyleri araştırılmıştır.
Gereç-Yöntem: Çalışmaya 36 adet erkek sıçan dahil edildi; Kontrol, Depresyon, Depresyon+Resveratrol (20 mg/kg) Resveratrol, Depresyon+Fluoksetin ve DMSO grupları. Depresyon modeli, 21 gün boyunca subkutan kortikosteron (40 mg/kg, PN39-60) enjeksiyonuyla; resveratrol tedavisi ise kortikosterondan 1 saat önce intraperitonal yolla uygulandı.UDG kayıtları, anestezi altındaki sıçanlarda in vivo olarak, mediyal perforan yolağın yüksek frekanslı uyarımına yanıt olarak dentat girus granül hücre tabakasından eksitatör post-sinaptik potansiyel (EPSP) eğimi ve popülasyon spike (PS) genliği olarak kaydedildi. Elektrofizyolojik kayıtlamalar sonrası disseke edilen hipokampüste mRNA düzeyleri rt-PCR (2-deltadeltaCT) yöntemiyle belirlendi.
Bulgular: Depresyon grubu sıçanların hipokampüsünde EPSP eğimi ve PS genliği kontrol grubu sıçanlara göre anlamlı düzeyde azaldığı bulundu (p < 0,05). Depresyon+Resveratrol grubu sıçanların EPSP eğimi ve PS genliği Depresyon grubu sıçanlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p < 0,05). Kontrol, Resveratrol, Depresyon+Resveratrol, Depresyon+Fluoksetin ve DMSO grubu sıçanların EPSP eğim ve PS genlikleri arasında anlamlı farklık bulunmadı (p > 0,05). Moleküler analizlerde; kortikosteron uygulaması BDNF, CREB, SIRT1, ERK1/2 düzeylerini kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde azaltırken, HDAC1 ekspresyonunu artırmıştır (p < 0,001). Eş zamanlı Resveratrol ve Fluoksetin tedavileri, kortikosteron kaynaklı bu mRNA değişimlerini belirgin şekilde önleyerek kontrol düzeylerine normalize etmiştir (p < 0,001).
Sonuç: Bu çalışmanın verileri, kortikosteron ile indüklenen depresyon modelinde resveratrolün, en az antidepresan olan fluoksetin kadar etkili olduğunu göstermektedir. Resveratrol, hipokampal sinaptik plastisiteyi (UDG) korumanın yanı sıra, BDNF/ERK/CREB sinyal yolağını ve SIRT1/HDAC1/Histon3 aracılı epigenetik mekanizmaları regüle ederek nöroprotektif etki sergilemektedir. Bu bulgular, SIRT1 aktivasyonunun depresyon tedavisinde yeni terapötik hedef olabileceğine işaret edebilir.