Akademik Veri Yönetim Sistemi
Uluslararası İdil - Ural ve Türkistan Araştırmaları Dergisi, cilt.7, sa.2, ss.274-294, 2025 (Hakemli Dergi)
Bu çalışmada, Taşkent Emir Timur Müzesi’nde sergilenen ve Timur dönemine tarihlendirilen 10 adet seramik tabak incelenmiştir. Söz konusu figürlü seramik tabaklar sanatsal özellikleri ve dönemin kültürel hayatı hakkında bilgi vermesi bakımından oldukça önemlidir. İncelenen eserler, Timur dönemi günlük hayatta kullanılan tabakların zanaatkârlık anlayışı ve estetik yaklaşımlarını ortaya koymaktadır. Çalışma, figürlü seramik örneklerinin sanatsal değerlerini, dönemsel üretim tekniklerini ve bezeme unsurlarını detaylı biçimde ele alarak bu eserlerin tarihî belge niteliğine vurgu yapmaktadır. Çalışmada, incelenen eserler yalnızca estetik açıdan değil, aynı zamanda 14-16. yüzyıl Orta Asya’daki Türk toplumlarının kültürel yapısı, ticaret ilişkileri ve sembolik değerlerini yansıtması bakımından da önem taşımaktadır. Çalışmanın konusunu oluşturan eserler, figürlü seramik sanatının gelişimi ile ilgili literatüre müze verileri üzerinden somut örnekler sunması ve Türk-İslam sanatının süreklilik gösteren yönlerini gözler önüne sermesi bakımından oldukça önemlidir. Taşkent Emir Timur Müzesi’nde sergilenen 10 adet seramik tabak bu bağlamda incelenmiştir. İncelenen örneklerde bitkisel ve geometrik motiflerin yanı sıra hayvansal figürlerin de karşımıza çıkması gerek İslam Öncesi Türk Sanatı ve gerekse İslami Dönem Türk Sanat anlayışının Timur dönemi sanatı içerisinde devam ettiğinin en belirgin kanıtı niteliğindedir.
Çalışma boyunca nitel yöntem benimsenmiş olup müze incelemeleri ve görsel analizler yoluyla eserlere ilişkin veriler, sanat tarihi biliminin kendine has yöntem ve teknikleriyle toplanmıştır. İncelenen eserlerdeki motif kompozisyonları, renk kullanımı, teknik özellikler ve ikonografik ögeler belirlenerek çalışmada detaylı bir şekilde tanımlanmıştır. Elde edilen bulgular, dönemin sanat anlayışında bitkisel ve geometrik motiflerin yanında hayvan figürlerinin de önemli bir yer tuttuğunu ve bu eserlerin aynı zamanda kültürel etkileşimlerin izlerini taşıdığını ortaya koymaktadır. Emir Timur Müzesi’nde yer alan figürlü seramik tabaklar, yalnızca birer sanat eseri değil, aynı zamanda dönemin kültürel, ekonomik ve estetik dinamiklerini yansıtan birer tarihî belge niteliğindedir.