Akademik Veri Yönetim Sistemi
Küresel Sürdürülebilirlik ve Kalkınma Kongresi, Kayseri, Türkiye, 15 - 16 Ekim 2025, ss.324-332, (Tam Metin Bildiri)
Bu çalışma, ekolojik vatandaşlık kavramını liberal ve cumhuriyetçi vatandaşlık yaklaşımlarıyla karşılaştırarak, çağdaş siyasal teori literatüründe özgün bir normatif çerçeve ortaya koymaktadır. İklim değişikliği, biyoçeşitlilik kaybı ve küresel çevre krizlerinin sınır-aşan, gecikmeli ve kolektif etkileri; klasik vatandaşlık teorilerinin ötesinde kuşaklararası sorumluluk ve kozmopolit adalet ufkunu zorunlu hale getirmektedir. Araştırma, literatür temelli nitel doküman analizi yöntemiyle yürütülmüş; üç vatandaşlık modeli, özgürlük anlayışı, hak–ödev dengesi, topluluk ve zaman ufku bakımından sistematik biçimde karşılaştırılmıştır. Bulgular, liberal vatandaşlığın bireysel hak güvenceleri, yargısal onarım kapasitesi ve negatif özgürlük anlayışını koruduğunu; cumhuriyetçi vatandaşlığın tahakkümsüzlük, itiraz edilebilirlik ve ortak iyi vurgusuyla güçlü bir normatif temel sunduğunu; ekolojik vatandaşlığın ise bu iki hattı aşarak pozitif ekolojik ödevler, kozmopolit topluluk anlayışı ve kuşaklararası adalet ilkeleriyle çerçeveyi genişlettiğini göstermektedir. Sonuç olarak ekolojik vatandaşlık, yalnızca hakların korunması ya da ödevlerin tanımlanmasıyla sınırlı bir statü değil; bireysel özgürlüğün, toplumsal meşruiyetin ve ekolojik sorumluluğun bütünleştiği kapsamlı bir yurttaşlık ufku olarak önerilmektedir. Bu çerçeve, liberal ve cumhuriyetçi mirasın koruyucu sezgilerini yitirmeden, bunları etik–ekolojik bir derinlikle yeniden yorumlamaktadır.
This study compares the concept of ecological citizenship with liberal and republican approaches to citizenship, proposing an original normative framework within contemporary political theory. The transboundary, delayed, and collective impacts of climate change, biodiversity loss, and global environmental crises necessitate a shift beyond classical citizenship theories toward an expanded horizon of intergenerational responsibility and cosmopolitan justice. The research employs a qualitative document analysis based on the existing literature and systematically compares the three models of citizenship in terms of conceptions of freedom, the balance between rights and duties, and the spatial and temporal scope of community. The findings reveal that liberal citizenship preserves individual rights, judicial remedies, and the notion of negative liberty; republican citizenship provides a strong normative foundation through its emphasis on non-domination, contestability, and the common good; and ecological citizenship transcends both traditions by introducing positive ecological duties, a cosmopolitan understanding of community, and the principle of intergenerational justice. In conclusion, ecological citizenship is proposed not merely as a status defining rights and duties but as a comprehensive conception of citizenship in which individual freedom, collective legitimacy, and ecological responsibility are institutionally and ethically integrated. This framework retains the protective insights of the liberal and republican traditions while reinterpreting them through an eco-ethical and intergenerational lens.