Akademik Veri Yönetim Sistemi
KBUD Kongre & LAB Expo 2025, Antalya, Türkiye, 24 - 27 Kasım 2025, sa.57, ss.131, (Özet Bildiri)
AMAÇ Ruksolitinib (Rx), steroid-refrakter Graft-versus-Host Hastalığı (GVHH) tedavisinde kullanılan ve 2021 yılında FDA tarafından onaylanmış immünsüpresif bir ilaçtır. İlaç etkileşimleri ile organ fonksiyonlarındaki değişikliklerin, ilacın emilimi ve eliminasyonu üzerinde etkili olabileceği bilinmektedir. Bu nedenle, plazma düzeylerinin izlenmesi; tedavi etkinliği ve güvenliği açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, GVHH hastalarında terapötik ilaç izlemi (TDM) uygulamalarını desteklemek üzere plazma ruksolitinib düzeylerinin kantitatif olarak belirlenmesine yönelik güvenilir, hassas ve valide edilmiş bir LC-MS/MS yöntemi geliştirmektir.
MATERYAL VE YÖNTEMLER Analizlerde Ruxolitinib sertifikalı referans materyali ve iç standart olarak Ruxolitinib-d₉ kullanılmıştır. Sistem, Shimadzu® Nexera XR LC-20AD HPLC ve LCMS-8040 tandem kütle spektrometresi ile kurulmuştur. Kromatografik ayrım, Troyasyl LS C18 kolonunda (3 µm, 150 × 4 mm, 40°C) gerçekleştirilmiştir. Mobil fazlar; A fazı: %0.1 formik asit içeren su, B fazı: %0.1 formik asit içeren metanol olarak hazırlanmıştır. Akış hızı 0.6 mL/dk, enjeksiyon hacmi 5 µL ve toplam analiz süresi 8 dakika olarak belirlenmiştir. Optimizasyon sonrası seçilen MRM geçişleri: Ruksolitinib için m/z 307 → 186 ve Ruksolitinib-d₉ için m/z 316.1 → 186’dır. Numune hazırlığında, basit bir sıvı-sıvı ekstraksiyon yöntemi uygulanmış ve düşük hacimli, kısa süreli (8 dk) bir analiz protokolü geliştirilmiştir. Yöntem validasyonu, FDA biyolojik analiz yöntem validasyon kılavuzlarına uygun şekilde gerçekleştirilmiş; spesifisite, sensitivite linearite, doğruluk, kesinlik parametreleri değerlendirilmiştir.
BULGULAR Geliştirilen yöntem, 7.8–2000 ng/mL aralığında r² = 0.999 değeri ile mükemmel bir doğrusallık göstermiştir. Tespit limiti (LOD) 0.59 ng/mL, ölçüm limiti (LOQ) ise 6.25 ng/mL olarak belirlenmiştir. Kesinlik (RSD%) değerleri; 31.25, 62.5 ve 500 ng/mL konsantrasyonlarında %4.1–%8.6 arasında değişmiştir. Doğruluk (bias%) ise %2.34–%4.45 aralığında bulunmuştur. Dokuz standartla yapılan kalibrasyon, yöntemin güvenilirliğini ve net kromatografik piklerin elde edildiğini göstermiştir.
SONUÇ Geliştirilen ve valide edilen LC–MS/MS yöntemi, plazma ruksolitinib düzeylerinin ölçümünde yüksek duyarlılık ve doğruluk sunmaktadır. Bu yöntem, GVHH hastalarında TDM amaçlı klinik uygulamalarda kullanılmaya uygun hale gelmiş olup; doz optimizasyonu ile tedavi etkinliğinin artırılmasına ve klinik sonuçların iyileştirilmesine katkı sağlayabilir.