Akademik Veri Yönetim Sistemi
Proceedings of the 5th Bilsel International Kibyra Scientific Researches Congress, Burdur, Türkiye, 5 - 06 Temmuz 2025, ss.369, (Özet Bildiri)
Günümüzde yapay zekâ araçları; eğitimden iletişime, sağlıktan günlük yaşama kadar birçok alanda hızla
yaygınlaşmaktadır. Özellikle ChatGPT, sohbet botları ve diğer yapay zekâ tabanlı uygulamalar, çocukların
yaşamlarına erken yaşlarda dahil olmakta; bu durum, çocukların gelişimsel, sosyal ve psikolojik boyutları
üzerindeki tartışmaları da beraberinde getirmektedir. Bu çalışma, yapay zekâ destekli teknolojilerin çocuklar
üzerindeki olası potansiyel etkilerini ebeveyn bakış açısıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda,
nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji (olgubilim) deseni çerçevesinde beş çocuğun ebeveyniyle yarı
yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiş ve derinlemesine yüz yüze görüşme tekniğiyle veriler toplanmıştır.
Elde edilen bulgular, ebeveynlerin hem olumlu hem de olumsuz görüşler bildirdiğini ortaya koymuştur. Olumlu
bakış açısına sahip ebeveynler, yapay zekâ teknolojilerinin çocuklara bireyselleştirilmiş öğrenme fırsatları
sunduğunu belirtirken; olumsuz bakış açısına sahip ebeveynler, bu tür uygulamaların çocukların bilişsel
gelişimini zayıflatabileceğini, hazır bilgiye dayalı öğrenmenin düşünsel tembelliğe yol açabileceğini ve yaratıcı
düşünme becerilerini köreltebileceğini ifade etmiştir. Tüm ebeveynlerin ortak en büyük endişesi ise etik,
mahremiyet ve kişisel verilerin korunması konularına yöneliktir. Katılımcılar, bu tür uygulamalarda çocukların
verilerinin nasıl işlendiği, depolandığı ve kullanıldığına dair ciddi kaygılar taşımaktadır. Ebeveynler hem
kendilerinin hem de eğitmenlerin çocukları yapay zekâ teknolojilerinin avantajları ve riskleri konusunda
bilinçlendirmesi gerektiğini vurgulamış; yaşa uygun içerikler, filtreleme sistemleri ve açık iletişimle bu
teknolojilerin zararlarının en aza indirilebileceğini ve çocukların bu süreçte yalnız bırakılmaması gerektiğini
ifade etmiştir.