Akademik Veri Yönetim Sistemi
I.ACARİS Uluslararası Kaşgarlı Mahmud Bilimsel Araştırmalar ve İnovasyon Kongresi, Ankara, Türkiye, 17 - 18 Ocak 2026, ss.330-344, (Tam Metin Bildiri)
Türkiye’de ve dünyada dolu yağışlarından kaynaklanan tarımsal ürünlerde farklı düzeylerde zarar meydana gelmektedir. Bu zararın saptanabilmesi için Tübitak projesi kapsamında bir dolu simülatörü geliştirilmiştir. Bu simülatörde besleme düzeneği manuel olarak çalışmaktadır. Bu nedenle simülatör ile bitkilere dolu uygulaması yapılmadan önce her bir uygulama için dolu yerine kullanılan bims taneleri sayılmakta ve paketlenmektedir. Bu durum uygulama öncesi yoğun iş gücü gerektirmektedir. Bu çalışmada dolu simülatörü için otomatik besleme düzeneğinin eklenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla servo motor ile çalışan bir besleme düzeneği tasarlanmıştır. Besleme düzeneğinin çalışma performansını saptamak için 40, 50, ve 55 Hz. vantilatör hızlarında, besleme düzeneği 20, 40 ve 60 saniye çalıştırılmış ve dakikada 10, 20, 30 ve 40 devir hızlarında 6, 9 ve 12 mm çaplarındaki bims taneleri atılmıştır. Sonra her bir kombinasyon için atılan bims sayısı, dolu (bims) yağış yoğunluğu ve standart sapmaları belirlenmiştir. Deney sonuçları varyans analizi (ANOVA) ile test edilmiş ve ortalamalar Duncan çoklu karşılaştırma testi ile gruplandırılmıştır. Elde edilen bulgular, dolu simülatörü performansının özellikle besleme devri ve atış süresine yüksek derecede duyarlı olduğunu ortaya koymuştur. Buna göre besleme devri ve atış süresi ile dolu yağış yoğunluğu ve atılan bims sayısı çoklu regresyon ile ilişkilendirilmiştir. Söz konusu ilişkiler kullanılarak istenilen çapta dolu tanelerinin istenilen yoğunlukta atılması kolaylaştırılmış ve iş gücünden önemli tasarruf sağlanmıştır.