PISA 2018 Matematik Okuryazarlığını Etkileyen Faktörler: Türkiye, Hırvatistan, Yunanistan Karşılaştırması


Creative Commons License

Tangut E., Toprak E.

Öğretmen Eğitimi ve Öğretim, cilt.7, sa.1, ss.1-17, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu araştırma, PISA 2018 verileri kullanılarak Türkiye, Hırvatistan ve Yunanistan’daki 15 yaş grubu öğrencilerin matematik okuryazarlığını etkileyen faktörleri yapay sinir ağı yöntemiyle karşılaştırmalı olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Nicel araştırma yaklaşımı ve betimsel tarama deseni benimsenen çalışmada, OECD tarafından yayımlanan öğrenci veri setlerinden 16.506 öğrenciden oluşan bir çalışma grubu oluşturulmuştur. Cinsiyet, ebeveyn eğitim düzeyi, sosyoekonomik statü, öğrenme süresi ve okuma motivasyonu gibi 13 değişken yordayıcı olarak belirlenmiştir. Matematik başarı düzeyi ise iki alt gruba sınıflama ile analiz edilmiştir. Yapay sinir ağı modeli, SPSS 25.00 programı kullanılarak çalıştırılmış ve her ülke için değişkenlerin önem sıralaması ve modelin doğruluk oranı belirlenmiştir. Bulgular, sosyoekonomik ve kültürel statü değişkeninin tüm ülkelerde en güçlü yordayıcı olduğunu; Türkiye ve Hırvatistan’da öğrenme süresi ve baba eğitim düzeyinin, Yunanistan’da ise bireysel ve duyuşsal faktörlerin daha belirleyici olduğunu göstermiştir. Ayrıca, sınıflama doğruluğunun alt grup sayısına göre değiştiği görülmüştür. Araştırma, öğrenci başarısının çok katmanlı yapısına dikkat çekmekte ve eğitim politikalarının veri temelli geliştirilmesi için öneriler sunmaktadır.