İnsan Hakları Bağlamında Göç ve Mültecilik Olgusu: Makine Öğrenmesi Tabanlı Bir Söylem ve İçerik Analizi Yaklaşımı


TURHAN T., ALPASLAN B.

TYB Akademi Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.44, sa.44, ss.149-183, 2025 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 44 Sayı: 44
  • Basım Tarihi: 2025
  • Dergi Adı: TYB Akademi Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.149-183
  • Erciyes Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, insan hakları bağlamında göç ve mültecilik olgusunu analiz etmektedir. Temmuz 2024’te Kayseri’de yaşanan olaylar incelenerek, mültecilerin toplumsal kabul düzeyi ve medyanın söylemsel etkileri değerlendirilmiştir. Çalışmada, nitel ve nicel veri analizi içeren karma yöntem (mixed-methods) yaklaşımı benimsenmiş, doküman analizi, içerik analizi, istatistiksel yöntemler ve makine öğrenme kullanılmıştır. Araştırma kapsamında resmî belgeler, medya haberleri ve sosyal medya içerikleri incelenmiş, veriler MAXQDA, SPSS programları ve makine öğrenmesi BERT modeli ile analiz edilmiştir. Bulgular, mültecilere yönelik söylemlerin medya ve siyasi söylemlerden güçlü biçimde etkilendiğini göstermektedir. Sonuç olarak, göç yönetimi ve insan hakları bağlamında, mülteci politikalarının uluslararası normlarla uyumlu hale getirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
This study analyzes the phenomenon of migration and refugees within the framework of human rights. The research examines the events that took place in Kayseri in July 2024, evaluating the level of social acceptance of refugees and the discursive effects of the media. A mixed-methods approach, incorporating both qualitative and quantitative data analysis, was adopted. The study employed document analysis, content analysis, and machine learning techniques. Official documents, media reports, and social media content were analyzed using a BERT-based machine learning model for sentiment analysis and critical discourse analysis. The research analyzed 500 comments from Ekşi Sözlük and 150 news articles, finding that 68.6% of the texts contained negative emotional orientation with "othering," "accusation," and "threat perception" as dominant themes. The findings indicate that media discourses significantly shape social perceptions of refugees and that othering representations legitimize rights violations. The research emphasizes the need to develop migration policies in line with international human rights standards and for media organizations to adopt a more balanced and rights-based approach to reporting on migration issues.