Açık Kanal Savak Akımlarında Debinin Farklı Yöntemler ile Belirlenmesi


ARDIÇLIOĞLU M., İLKENTAPAR M.

4. Su Yapıları Sempozyumu, Antalya, Türkiye, 19 - 21 Kasım 2015, ss.50

  • Basıldığı Şehir: Antalya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.50

Özet

Açık kanal akımlarında debinin belirlenmesi amacıyla kullanılan farklı yöntemlerin hassasiyeti araştırılmıştır. Bu amaçla Erciyes Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Hidrolik Laboratuvarında bulunan tabanı ve yan duvarları camdan 0.6x0.6x9.5m boyutlu kanalda hız ve savak akımı ölçümleri yapılmıştır. Kanal başından itibaren 5.7m ye 0.5x0.6x0.10m boyutlarında beton bir savak yerleştirilmiştir. Deneyler kanala su veren vana ayarlanarak debi ölçerden (Q) okunan 4 farklı debi durumunda, kanal taban eğiminin S=0.001 değerinde gerçekleştirilmiştir. Kanalın 5’ inci metresinde yarı enkesit üzerinde 6 farklı düşeyde derinlik boyunca gerçekleştirilen hız ölçümleri yardımı ile hız-alan yöntemi kullanılarak debiler (Qha) hesaplanmıştır. Kanaldan geçen akımın debisi ayrıca savak formülü (Qsav), anahtar eğrisi (Qae), Manning denklemi (QMan) ve entropi yöntemi (Qent) ile hesaplanmıştır. Hız alan yöntemi ile debi ölçer ve diğer yöntemler arasında mutlak farklar belirlenmiştir. Dört ölçüme ait ortalama mutlak farklar en az %3.2 ile entropi yöntemi ile hesaplanan debide en fazla da Manning formülü ile hesaplanan debide %10.7 olarak belirlenmiştir. Debi ölçer, savak formülü, anahtar eğrisi yardımıyla hesaplanan debiler arasındaki rölatif farklar da sırasıyla %5.1, %7.5 ve %3.8 olarak bulunmuştur.