Akademik Veri Yönetim Sistemi
15. Uluslararası katılımlı Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon Kongresi, Muğla, Türkiye, 10 - 14 Aralık 2025, ss.116-117, (Tam Metin Bildiri)
AMAÇ
Hidrojen peroksit (H2 O2 ), Merkezi Sterilizasyon Üniteleri’nde (MSÜ) ısıya duyarlı tıbbi cihazları sterilize etmek için yaygın olarak kullanılan düşük sıcaklıkta bir sterilizasyon yöntemidir. Çevresel H2 O2 konsantrasyonlarının güvenli seviyelerde kalmasını temin etmek amacıyla oluşturulmuş güvenlik standartları mevcuttur. H2 O2 için Mesleki Güvenlik ve Sağlık İdaresi (OSHA) izin verilebilir maruziyet limiti (PEL) 1 ppm olup, bu değer Amerikan Devlet Endüstriyel Hijyen Uzmanları Birliği’nin (ACGIH) Eşik Sınır Değeri (TLV) ile eşdeğerdir. Bu konsantrasyon sınırı zaman ağırlıklı bir ortalamadır (8 saatlik bir süre üzerinden hesaplanır) ancak ACGIH ayrıca kısa süreli maruz kalma sınırını da belirlemiştir. Buna göre, hiçbir zaman maruz kalma 5 ppm’yi geçmemelidir. Bu limitler oldukça düşüktür ve standartlara uygun bir iş yerinde çalışan güvenliğini sağlamayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, H2 O2 maruziyetini düzenleyen çevre standartları doğrultusunda, ünitemizde kullanılmakta olan farklı marka H2 O2 sterilizatörleri için döngü sonu rezidüel gaz emisyonlarının kantitatif olarak ölçülmesi ve personel güvenliği standartlarına uygunluğunun karşılaştırılması amaçlanmıştır.
GEREÇ-YÖNTEM
Çalışmada, Ünitemizde bulunan Strerrad 100NX (ASP, ABD), Sterrad 100S (ASP, ABD) ve LK/MJG-150 (Laoken, Çin) marka olmak üzere üç farklı H2 O2 gaz plazma sterilizatörü karşılaştırılmıştır. Günde sadece bir marka cihaz beş kere, farklı yükler ile çalıştırılmış, diğer cihazlar çalıştırılmamıştır. Sterilizasyon işlemi öncesi ve sonrasında hem ortamdan hem de personel solunum bölgesini simüle edecek şekilde kapağa yaklaşık 20 cm mesafeden H2 O2 ölçümleri yapılmıştır. Ölçümler H2 O2 ’ye duyarlı elektrokimyasal sensöre sahip, kalibrasyonlu Drager X-am® 5100 portatif gaz dedektörü ile gerçekleştirilmiştir. Üç cihazın emisyon değerlerinin medyanları arasında istatistiksel bir fark olup olmadığını belirlemek amacıyla Kruskal-Wallis H testi uygulanmıştır.
BULGULAR
İşlem öncesi ve sonrası ölçülen H2 O2 Tablo 1’de sunulmuştur. İşlem öncesinde ortamda ve kapak çevresinde; işlem sonrasında ise ortamda kayda değer bir emisyon olmamıştır. Ancak, her döngünün tamamlanmasının ardından sterilizatörlerin kapakları açıldığında H2 O2 emisyonları ölçülmüştür. Sterrad 100S, Sterrad 100NX ve LK/MJG-150 sistemleri için ölçülen ortalama değerler sırasıyla 0.324 ppm, 0.288 ppm ve 1.02 ppm olarak ölçülmüştür. Gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur (H=8.04, p=0.018). Bu bulgu, LK/MJG-150 cihazının diğer iki cihaza kıyasla anlamlı derecede daha yüksek rezidüel H2 O2 emisyonuna sahip olduğunu istatistiksel olarak desteklemektedir.
SONUÇLAR
Her üç cihazda da H2 O2 konsantrasyonlarının ACGIH kısa süreli maruz kalma sınırı olan 5 ppm’in altında olduğu saptanmıştır. Öte yandan LK/MJG-150 modelinin istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olan ve bazı ölçümlerde 1 ppm OSHA PEL sınırını aşan emisyonları, personel güvenliği için dikkatli bir izlem gerektirmektedir. Bir kısıtlılık olarak; çalışmamız MSÜ rutin sirkülasyonu doğrultusunda gerçekleştirilebilmiştir. Aynı yüklerin her üç cihaz ile sterilizasyonu sonrası ölçümlerinin karşılaştırılması daha optimize verilere ulaşılmasını sağlayabilir.