Kişisel Anlatı Değerlendirmesinde Güncel Bir Araç: Global TALES Protokolü


Creative Commons License

Yaşar Gündüz E., Maviş İ., Westerveld M. F.

XI. Ulusal Dil ve Konuşma Bozuklukları Kongresi, İstanbul, Turkey, 19 - 21 May 2023, pp.153

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: İstanbul
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.153
  • Erciyes University Affiliated: Yes

Abstract

ÖZET

Giriş: Anlatı türlerinden biri olan kişisel anlatılar günlük hayatta yaşanan geçmiş olayların açıklamalarıdır. Anlatı becerisi, çocukların dilsel, bilişsel ve sosyal becerilerinin bir göstergesi olarak sayılabildiği için değerlendirmede önem taşımaktadır. Bununla birlikte kişisel anlatı değerlendirme araçlarının sayıca az olduğu bilinmektedir. Literatürde kişisel anlatı çalışmalarının sınırlı sayıda olmasının yanı sıra klinik ve araştırmalarda kullanılan standart bir protokolün olmaması önemli bir eksiklik olarak düşünülmektedir. Bu amaçla 2018 yılında geliştirilmiş olan “Global TALES Protocol (Global TALES Protokolü)” literatürdeki bu boşluğu doldurmayı amaçlayan uluslararası bir projenin ürünüdür. Global TALES (Talking About Lived Experiences in Stories), dünyanın her yerindeki çocuklara hitap edebilecek duygu/duruma dair toplam 6 soru içeren bir kişisel anlatı protokolüdür. Protokolde yer alan sorular ve gerekli durumda da ipucu niteliğindeki takip istemleri kullanılarak çocuklardan anlatı örnekleri alınmaktadır. Global TALES Protokolünün kişisel anlatı değerlendirme aracı olarak farklı ülkelerde kullanımı mevcuttur ve bu ağ giderek daha çok genişlemektedir. Geliştirilmesinden bu yana ise farklı ülkelerin dillerine uyarlanarak çocuklarda kişisel anlatı değerlendirme aracı olarak kullanılmıştır. Avustralya, Brezilya, Hırvatistan, Kıbrıs, Yunanistan, İsrail, Yeni Zelanda, Rusya, Tayvan ve Amerika Birleşik Devletleri gibi pek çok ülke projeye dahil olan ülkeler arasındadır. Projenin Türkiye ayağı ise bu bildirinin ilk 2 yazarı tarafından yürütülmektedir. Bu bildiri ile standart bir kişisel anlatı değerlendirme protokolü olarak güncel değerlendirme araçlarından biri olan Global TALES Protokolü ile ilgili genel bir tablonun ortaya konması planlanmıştır. Ayrıca protokolün klinikte ya da araştırmalarda nasıl kullanılacağına dair bilgi verilmektedir. Sonuç: Bu bildiride kişisel anlatı özelinde Global TALES Protokolünün genel özellikleri ve kullanımı üzerinde durulmuş, ayrıca önemine vurgu yapılmıştır.



Anahtar Kelimeler: anlatı, kişisel anlatı, kişisel öykü, anlatı değerlendirme, Global TALES Protokolü