FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENLERİNİN STEM EĞİTİMİNDE ALTERNATİF ÖLÇME DEĞERLENDİRME ARAÇLARINA YÖNELİK GÖRÜŞLERİNİN BELİRLENMESİ


Creative Commons License

Varinlioğlu S., Bektaş O.

ASES INTERNATIONAL SOCIAL SCIENCES CONFERENCE, Diyarbakır, Turkey, 27 - 29 May 2022, pp.511-538

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • City: Diyarbakır
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.511-538

Abstract

Bu çalışmada fen bilimleri öğretmenlerinin STEM etkinliklerinde alternatif ölçme değerlendirme araçlarına

yönelik görüşleri ve kullanım esnasında yaşadıkları sorunlar araştırılmıştır. Çalışmada, nitel araştırma yönteminin

özelliklerine uygun olarak, "fenomenoloji (olgu bilimi) deseni" kullanılmıştır. Amaçlı örneklem yönteminin bir

türü olan ölçüt örneklemesine göre katılımcılar seçilmiştir. Ölçüt olarak ise fen bilimleri dersinde STEM öğrenme

modelini uygulayan öğretmenler tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim

yılında Kayseri ve Niğde illerinde görev yapmakta olan yedi fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. İki kadın ve

beş erkek katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla, çalışmada veri toplama

aracı olarak dokuz açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeler

“Zoom” programı üzerinden yapılmış ve katılımcılardan izin alınarak görüşmeler ses kaydı alınmıştır. Ses kayıtları

yazıya döküldükten sonra kodlar, kategoriler ve temalar oluşturularak içerik analizi yapılmıştır. Doğrudan alıntılar

yapılarak bulgular sunulmuştur. Çalışma sonucunda fen bilimleri öğretmenleri STEM etkinliklerinde süreç odaklı

değerlendirme yapabilmek için sadece geleneksel ölçme değerlendirme araçlarını kullanmanın yetersiz olduğunu;

bu araçlara ilaveten alternatif ölçme değerlendirme araçlarının da kullanılması gerektiğini belirtmişlerdir. Ancak

çeşitli sebeplerden dolayı STEM etkinliklerinde bu araçları çoğu zaman kullanamadıklarını vurgulamışlardır. Bu

sebepler arasında STEM eğitiminin çok bileşenli olması ve bu bileşenlerin her birini ölçmeyi sağlayacak ölçme

aracının olmaması, çoğunlukla fen dersi ağırlıklı ölçmeler yapılması, entegrasyonun tam olarak ölçülememesi,

alternatif ölçme araçlarının hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesinin uzun zaman gerektirmesi,

öğretmenlerin bu konuda yeterli eğitimi olmaması, fen kazanımlarının yoğun olması, sınıfların kalabalık olması,

öğretmenin her öğrenciye dönüt vermede süre yetmemesi, öğrencinin çoktan seçmeli merkezi sınavlara yönelik

hazırlanmak istemesi, BİLSEM’de bir öğrencinin aynı programa devam edememesi, program değişikliği sonucu

sürecin kesintiye uğraması ve öğrencinin değerlendirmesinin yarım kalması gösterilmiştir. Bu sonuçlardan yola

çıkarak çok boyutlu STEM etkinliklerinde entegrasyonu, mühendislik tasarım sürecini, bilişsel beceriye ek

duyuşsal, psikomotor, 21.yüzyıl gibi becerileri ve STEM kariyer ilgisini ölçmeyi sağlayan bir alternatif ölçme

aracının ve bilgilendirici kılavuzun geliştirilmesinin öğretmenlere faydalı olacağı önerisinde bulunulmuştur.