TÜRKİYE’DEKİ SU KABAK (Lagenaria siceraria)’LARINDA KABAK SARI MOZAYİK VİRÜSÜNE (ZYMV) DAYANIKLILIK TESTLEMELERİNİN YAPILMASI


Ünlü E., YETİŞİR H. , Denli N., FİDAN H.

Uluslararası Erdemli Sempozyumu, 19 - 21 April 2018, no.1

Özet

Bu çalışma, TÜBİTAK tarafından desteklenen iki farklı proje kapsamında ülkemizin farklı
noktalarından toplanmış olan ve morfolojik karakterizasyon sonucuna göre çekirdek
koleksiyonu oluşturulmuş su kabaklarının Kabak Sarı Mozayik Virüsü [Zucchini Yellow
Mosaic Virüsü(ZYMV)] hastalığına karşı taranması amacıyla yapılmıştır. Su kabağı çekirdek koleksiyonunda bulunan genotiplerin hastalığa tepkilerini ortaya koymak amacı ile 2015 yılında Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’nde serada mekanik bulaştırma ve arazide doğal bulaşma ile hastalığa karşı genotiplerin tepkileri belirlenmiştir. Bu çalışmalar ayrı ayrı değerlendirilmiş ve hastalığın genotiplerdeki enfeksiyon oranları ayrı ayrı gözlenmiştir. Araziden toplanan virüs simptomu gösteren bitki örnekleri, öncelikle ELISA ve RT-PCR yöntemi ile testlenmiş ve genotipler arasında dayanıklı, duyarlı ve tolerant olanlar tespit edilmiştir. İlk bulaştırma sonuçlarına göredört genotip 63-05, 66-02, 07-42 ve USA23 hem arazide hem de serada virüslü bitkilerle iç içe girdiği halde hiçbir hastalık belirtisi göstermemiştir. Yapılan DAS-ELISA testleri sonucunda çalışmada kullanılan populasyon içerisinde ZYMV yanında Watermelon Mosaic Virus(WMV)’de tespit edilmiştir. Populasyon kabakgillerde görülen diğer virüsler açısından temiz bulunmuştur. Çalışmanın devamında hassas ve dayanıklı genotiplerin tohum kabuğu, embriyo, kotiledon yaprak ve gerçek yaprakta yapılan RNA izolasyonundan sonra yapılan RTPCR sonuçlarına göre 791 bp bant aralığında 32 genotipin %46,5’i ZYMV primerlerinde bant vermiştir.