İç Anadolu Bölgesi Aeroallerjen Duyarlılık Paterni ve COVİD-19 Pandemisinin Bu Patern Üzerine Etkileri
Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi, cilt.40, sa.1, ss.84-92, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 40 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.84-92
- Erciyes Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Alerjen duyarlılık paternleri etnik kökene ve coğrafyaya göre değişir; bu nedenle alerjik hastalıklar üzerindeki etkileri muhtemelen bölgeseldir. Bu çalışmada, bölgemizin mevcut alerjen duyarlılığını belirleyerek tedavinin düzenlenmesine ve koruyucu önlemlere katkıda bulunmayı ve COVİD 19’un duyarlılık üzerine etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 2021-2025 yılları arasında hastanemiz immünoloji ve alerji polikliniğine alerjik rinit semptomları ile başvuran ve deri prik testi yapılıp en az bir aeroalerjen duyarlılığı tespit edilmiş olan hastalar dahil edildi. Deri testinde öncelikle ön kola alerjen özütü damlaları uygulanır deri özel bir lansetle (Heinz Herenz Hamburg, Almanya) delinerek incelenir. Standardize edilmiş alerjen özleri içeren ve alerjenik etkinliği kanıtlanmış Lofarma Aeroallerjen Aşısı kullanıldı. Bulgular: Tüm bireyler dikkate alındığında iç-ortam alerjen sıklığı 78.3% iken dış-ortam alerjen sıklığı 57.6% olarak belirlendi. Tüm alerjenler içinde en sık gözlenen aeroallerjenlerin ev tozu akarı ve çim poleni (dermatophagoides farinae (n=1135,49.8%), dermatophagoides pterynossinus (n=1095, 48.1%) ve çim poleni (grass) (n=1482,50.2%) olduğu ve bu alerjenlere duyarlanma oranının birbirine benzer olduğu gözlendi. Dış-ortam alerjen sıklığının özellikle çim poleni (grass) n, yabani ot ve zeytin ağacı poleninin 2024 yılında diğer yıllardan anlamlı düzeyde daha düşük olduğu gözlendi. Kedi alerjen sıklığı 2021 yılında diğer üç yıla göre anlamlı düzeyde düşüktü (p=0.036). Sonuç: Çalışmamızın sonucunda İç Anadolu bölgesinde iç-ortam duyarlığının dış ortam duyarlığından daha fazla olduğunu, iç-ortam alerjenlerden en sık ev tozu akarı (df), dış ortam alerjenlerden ise en sık çim poleni duyarlanmasının olduğunu gösterdik. Yıllar içindeki dağılıma baktığımız zaman kedi alerjisinin özellikle COVID 19 sonrası dönemde arttığını gözlemledik. Bulgularımızın çeşitliliği bölgesel duyarlanma farklılıklarına göre aeroalerjenlerden korunma önlemlerinin geliştirilebileceğini düşündürmektedir
Objective: Aeroallergen sensitization patterns vary by ethnicity and geography; therefore, their effects on allergic diseases are likely regional. This study aimed to determine the current aeroallergen sensitization in our region, contributing to treatment and preventive measures, and to investigate the impact of COVID-19 on this situation. Materials and Methods: Our study included patients who presented to our hospital's immunology and allergy outpatient clinic between 2021 and 2025 with symptoms of allergic rhinitis and who had been diagnosed with at least one aeroallergen sensitivity through skin prick testing. Drops of aeroallergen extract were first applied to the forearm. The skin is then examined by puncture with a special lancet (Heinz Herenz Hamburg, Germany). Lofarma Aeroallergen Vaccine, which contains standardized aeroallergen extracts with proven efficacy, was used. Results: Considering all individuals, the indoor aeroallergen frequency was 78.3%, while the outdoor aeroallergen frequency was 57.6%. Among all aeroallergens, the most common aeroallergens were house dust mites and grass pollen (dermatophagoides farinae (n=1135, 49.8%), dermatophagoides pterynossinus (n=1095, 48.1%), and grass pollen (n=1482, 50.2%)), and the sensitization rates to these aeroallergens were similar. The frequency of outdoor aeroallergens, particularly grass pollen, weed pollen, and olive tree pollen, was significantly lower in 2024 than in other years. The prevalence of cat aeroallergens was significantly lower in 2021 compared to the other three years (p=0.036). Conclusion: Our study showed that indoor sensitization was higher than outdoor sensitization in the Central Anatolia region, with house dust mite (Df) sensitization being the most common indoor aeroallergen, and grass mix sensitization being the most common outdoor aeroallergen. When we examined the distribution over the years, we observed that cat allergy has increased, particularly in the post-COVID-19 period. The diversity of our findings suggests that aeroallergen protection measures can be developed based on regional sensitization differences.