Bir Barok ameliyat öyküsü: Marin Marais’nin seslerle çizdiği cerrahi tablo
Andante, cilt.23, sa.239, ss.38-44, 2026 (Hakemsiz Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 23 Sayı: 239
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Andante
- Sayfa Sayıları: ss.38-44
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Erciyes Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Fransız Barok müziğinin önde gelen bestecilerinden ve bas viyol virtüözlerinden Marin Marais’nin 1725’te yayımlanan Le Tableau de l’Opération de la Taille (Mesane Taşı Ameliyatı Tablosu), modern anestezi ve antisepsi öncesi dönemde gerçekleştirilen bir mesane taşı ameliyatını müzik aracılığıyla betimleyen sıra dışı bir karakter parçasıdır. Bas viyol ve sürekli bas için yazılan eserde partisyona eklenen kısa açıklamalar, hastanın ameliyat düzeneğini görmesiyle başlayan korkudan el ve ayaklarının bağlanmasına, perine kesisine, tenette ile taşın çıkarılmasına, kanamaya, güçten düşmesine ve sonunda yatağa taşınmasına kadar cerrahi süreci adım adım izler. Bu yazıda eser, Marais’nin yaşamı ve müzik dili bağlamında ele alınmakta; 18. yüzyıl başındaki lateral litotomi uygulamaları ve dönemin cerrahi koşullarıyla karşılaştırılmaktadır. Tremolo, disonans, ezgisel yönelim, susmalar ve ritmik değişimler gibi müzikal unsurların korku, acı, kanama ve bedensel tükenişle nasıl ilişkilendirildiği incelenmektedir. Marais’nin bu ameliyatı bizzat geçirdiğine ilişkin tarihsel bir kanıt bulunmamakla birlikte eser, cerrahi işlemin fiziksel aşamalarını hastanın öznel deneyimiyle birlikte aktaran erken ve dikkat çekici bir müzikal anlatı örneğidir.