Binbaşı Noel'in Hava Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı Arşivindeki Gönderilerinde Kürt-Ermeni Münasebetleri


Creative Commons License

KARTIN C.

Yeni Türkiye Dergisi, cilt.5, sa.64, ss.3883-3894, 2014 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 5 Konu: 64
  • Basım Tarihi: 2014
  • Dergi Adı: Yeni Türkiye Dergisi
  • Sayfa Sayıları: ss.3883-3894

Özet

İngiltere, 19. ve 20. Yüzyılın başlarında dünyanın süper gücü olarak Birinci Dünya Savaşı sonrasında Ortadoğu’yu şekillendiren ana güç merkezi olmuştur. İngiltere’nin bu güç merkezi oluşunda itici güç, bölgeye gönderilen ajanlar olmuştur. Bu ajanların Londra’ya ve bağlı oldukları Hindistan, Bağdat gibi merkezlere gönderilerini havi  bilgiler genellikle İngiliz Kraliyet Hava Gücü arşivi ve dışişleri bakanlığı arşivindedir.

Bölgeye gelen etkili ajanlardan Binbaşı Noel, Birinci Dünya Savaşı sırasında İran ve Ortadoğu coğrafyasında elde ettiği tecrübeyi Londra’ya gönderdiği telgraflar ve yazışmalarla aktarmıştır. Binbaşı Noel’in bu gönderilerinde hakim olan koyu Kürt taraftarlığı, onun sadece Türkleri değil; Ermenileri de Kürtler üzerinden bir okuma ile öteki olarak tanımlamasına neden olmuştur.

Birinci Dünya Savaşı sonrasında, Paris’te bir araya gelen müttefiklerin ana gündem maddeleri arasında yer alan bağımsız bir Ermeni ve Kürt devleti tartışmalarında tüm ağırlığını bağımsız bir Kürt devletinden yana kullanan Binbaşı Noel, yazışmalarında Ermenileri zaman zaman Kürtlerle savaşan, zaman zaman da bunun tam tersi olarak birlikte sorunsuz bir yaşam süren bir tablo içerisinde değerlendirmiştir.

Binbaşı Noel’e göre 1877-78 Osmanlı Rus harbi sonrasında gelişen olaylarda Kürtler maktül kanumundadır. Ermeniler ise bütün yaşanan olayların müsebbibidirler. Ona göre Kürtler, tek bir Ermeniyi haksız yere öldürmemiş; ancak Ermeniler binlerce Kürdü katletmekten geri durmamıştır.

 

English state was a super power in the world in 19.th and 20.th century so middle east was shaped by its after Firs World War. English spies an impetus for English state in middle east. They sent lots of documents from Middle East to London, India, Baghdad etc. Royal air force archives and foreign Office archives has lots of document from them.

 

Major Noel one of the English spy for Middle East. Who sent lots of documents from Middle East and Iran also he journed over there. He favoured Kurdish people. So he described “other” Turkish and Armenian people for Kurdish.

 

The Entente Powers states got together for establish of independent states. Their main agenda was an indepent kurdish or Armenian state for Anatolia. Major Noel wanted independent Kurdish state for those chosing. He sent documents to London. Those documents some time had an explaing of conflict between Kurdish and Armenian people, some time peacefull term Armenian and Kurdish people.

 

Kurdish people was killed by Armanian people after 1877-1878 war between Otoman empire and Russia. Kurdish people didn’t kill Armenian people in unfair situation. But Armenian people killed lots of Kuridsh people in unfair situation