AB ÜLKELERİNDE ENERJİ TÜKETİMİ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: FOSİL VE NÜKLEER ENERJİ ANALİZİ

Creative Commons License

Yiğit Y.

Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, sa.52, ss.113-134, 2026 (TRDizin)

Özet

2006–2024 döneminde Belçika, Bulgaristan, Finlandiya, Fransa, Almanya, Macaristan, Romanya, Slovakya, Slovenya, İspanya, İsveç ve İsviçre olmak üzere toplam 12 Avrupa ülkesinde ekonomik büyüme ile nükleer enerji üretimi, fosil enerji tüketimi, sanayi üretimi, politik istikrar ve kentleşme arasındaki ilişkiler bu çalışma kapsamında analiz edilmiştir. Çalışmanın amacı, farklı enerji türlerinin ve yapısal faktörlerin ekonomik büyüme üzerindeki kısa ve uzun dönemli etkilerinin ortaya konulmasıdır. Analizde PMG-ARDL yöntemi kullanılmış, büyümenin farklı düzeylerindeki etkiler panel kuantil regresyon ile incelenmiş ve nedensellik ilişkileri Dumitrescu–Hurlin testiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, sanayi üretimi ve kentleşmenin ekonomik büyüme üzerinde güçlü ve anlamlı etkilere sahip olduğunu göstermektedir. Fosil enerji tüketiminin büyümeyi olumsuz etkilediği, nükleer enerji üretiminin ise pozitif ancak sınırlı bir katkı sunduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, enerji politikaları ile sanayi ve kentsel yapıların ekonomik büyüme açısından belirleyici olduğu ve nükleer enerjinin fosil enerjiye kıyasla daha sürdürülebilir bir seçenek sunduğu değerlendirilmektedir.
The relationships between economic growth and nuclear energy production, fossil energy consumption, industrial output, political stability, and urbanization in 12 European countries—Belgium, Bulgaria, Finland, France, Germany, Hungary, Romania, Slovakia, Slovenia, Spain, Sweden, and Switzerland—over the period 2006–2024 are analized in this study. The aim of the study is to identify the short- and long-run effects of different energy types and structural factors on economic growth. The empirical analysis employs the PMG-ARDL approach, while variations in effects across different growth levels are examined using panel quantile regression, and causality relationships are assessed through the Dumitrescu–Hurlin panel causality test. The findings indicate that industrial output and urbanization exert strong and statistically significant effects on economic growth. Fossil energy consumption is found to negatively affect growth, whereas nuclear energy production provides a positive but limited contribution. Overall, the results suggest that energy policies, together with industrial and urban structures, play a decisive role in economic growth, and that nuclear energy may represent a more sustainable alternative to fossil energy.