IX.-XVII. Yüzyıllarda Yakın Ve Orta Doğuda Müzik Aletleri Üzerine Yapılan Araştırmalar


Kerimov R.

Uluslararası Mardin Kültür ve Medeniyet Kongresi, Mardin, Türkiye, 8 - 10 Aralık 2017, ss.104-105

  • Basıldığı Şehir: Mardin
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.104-105

Özet

Bu  çalışmanın  amacı,  X.-XVII.  yüzyıllar  arasında  Yakın  ve  Orta  Doğuda  yaşamış  İslam 

filozoflarının  müzik  aletleri  konusunda  ortaya  koyduğu  araştırmalarına  yönelik  genel  bir 

değerlendirme yapmaktır. Genellikle müzik kültüründe büyük gelişmelerin yaşandığı orta çağ 

Doğusu, müzik teorisi alanında bir dizi kuramsal eserlerin  yazıldığı bir zaman dilimidir. Bu 

hususta müziğin estetik, felsefi ve pratik boyutlarına ilişkin üstün eserler vermiş büyük İslam 

filozoflarının çalışmalarında zengin ve ayrıntılı bilgilere rastlanmaktadır. Hem filozof hem de 

müzik  kuramcısı  olma  özelliklerini  birlikte  taşıyan  bu  düşünürlerin  araştırmalarında  perde, 

aralıkların  oranı,  tartım  gibi  müzik  bileşenlerinin  yanı  sıra  müzik  aletlerinin  tanımı,  akort 

düzeni,  çalınış  tekniği  ve  sınıflandırılması  gibi  birçok  konuda  önemli  bilgiler  sağladıkları 

görülmektedir.   Bilindiği   gibi   Antik   çağın   felsefi   eğitim   sisteminde   müzik,   bilim 

sınıflandırmasında  riyazî  bilimler  içerisinde  yer  alan  bir  bilim  olmuştur.  Bilim  ve  sanat 

hakkında  doktrinler  Antik  Yunan  uygarlığında  başlamış,  orta  yüzyıllarda  Doğuda  yayılarak 

gelişme süreci geçirmiş ve daha sonra Avrupa’ya intikal etmiştir. Bu çalışmada incelediğimiz 

İslam  filozofları  da  bu  uygulamanın,  Doğu’daki  seçkin  örneklerini  oluştururlar.  Bu  bilim 

insanlarının  müzik  konusu  üzerine  yazdığı  çalışmalarında  müzik  aletlerin  yapısı,  teknik  ve 

icrasal imkânları, gelişme tarihi ve isimlerinin etimolojisi araştırılmış, çalgıların karakteristik 

özellikleri verilmekle birlikte karşılaştırmalı analizi yapılmıştır.  

Bu  çalışmada  Yakın  ve  Orta  Doğu  medeniyetinde  müzik  aletlerine  ait  araştırmalar  tarihsel 

süreçte ele alınarak, bu araştırmaların önemi geniş bir şekilde değerlendirmeye çalışılmıştır.