ADİ ORTAKLIKTA YÖNETİM HAKKININ KALDIRILMASI VE SINIRLANMASI


Creative Commons License

Yıldırım H.

CUKUROVA 5th INTERNATIONAL SCIENTIFIC RESEARCHES CONFERENCE, Adana, Türkiye, 9 - 11 Ekim 2020, ss.66-67

  • Basıldığı Şehir: Adana
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.66-67

Özet

ADİ ORTAKLIKTA YÖNETİM HAKKININ KALDIRILMASI VE SINIRLANMASI

Hakan Yıldırım[1]

                Adi ortaklıkta yönetim hakkının kaldırılması ve sınırlanması, Türk Borçlar Kanunu (TBK)’nda yeterli açıklıkta düzenlenmemiştir. TBK’da yalnızca, ortaklık sözleşmesiyle ortaklardan birine verilen yönetim hakkının kaldırılmasına ve sınırlanmasına ilişkin bir hüküm bulunmaktadır (TBK m. 629). Bunun dışında, yönetim hakkının bir karar ile verilmesi durumunda veya kanun gereği kazanıldığı hallerde bu hakkın kaldırılmasına veya sınırlanmasına dair bir düzenleme sevk edilmemiştir. Aynı şekilde ortaklık sözleşmesiyle veya kararıyla yöneticiliğin ortak olmayan bir üçüncü şahsa bırakılması halinde, yönetim hakkının bu kişiden geri alınıp alınamayacağına ve eğer alınabilecekse bunun şekil ve sonuçlarına ilişkin bir maddeye de TBK’da rastlanılmamaktadır. Bu durum ise, öğretide ve uygulamada farklı görüşlerin ortaya çıkmasına sebebiyet verdiğinden mevcut hukuki çatışmanın çeşitli perspektiflerden değerlendirilmesi neticesinde nasıl çözüleceğinin tartışılması gerekmektedir.

            TBK m. 625/2 hükmü uyarınca, ortaklık, ortakların tümü veya birkaçı tarafından yönetilmekte ise, olağan işlemlerin yerine getirilmesinde yönetim hakkı, kural olarak, her bir ortağa münferiden tanınmıştır. Ancak ortaklık sözleşmesiyle veya kararıyla yönetim hakkının birden çok ortağa birlikte kullanılmak üzere verilmesi de mümkündür. Bu durumda bir veya birden fazla yönetici ortağın yönetim hakkının kaldırılması ile oluşacak yönetim boşluğunun ne şekilde doldurulacağı sorusuna cevap bulmak gerekmektedir. Zira bu boşluk, karar alma sürecinde yönetimde kilitlenmeye yol açarak ortaklık işlerinin yürütülmesini imkansız hale getirecektir. Yine yönetim hakkının kaldırılmasının veya sınırlamasının oybirliği ile ortaklık sözleşmesi değiştirilerek veya karar alınarak yapılmasının gerekli olduğu, ancak bunun da yetkisi kaldırılmak veya sınırlanmak istenen ortağın olumsuz oyu sebebiyle sağlanamayacağı durumda, alternatif çözüm yollarının belirlenmesi gerekmektedir. Öte yandan teori ve uygulama açısından gündeme gelen, gizli adi ortaklıkta yönetim hakkının kaldırılması, sınırlamanın yöneticinin itiraz hakkına etkisi gibi özel bazı sorunların tartışılması ve değerlendirilmesi de üzerinde durulması gereken konular arasında yer almaktadır.

            Tebliğimizde adi ortaklıkta yönetim konusu genel hatlarıyla incelendikten sonra, yönetim hakkının kaldırılması ve sınırlanması konusu, yukarıda çizilen tablo çerçevesinde ayrıntılı bir şekilde ele alınarak, sözü edilen sorunlara öğreti ve yargı kararları ışığında çözüm önerileri sunulacaktır. Ayrıca önereceğimiz çözümler hukukumuzdaki benzer örneklerden hareketle tartışılıp neden-sonuç ilişkisi izah olunduktan sonra mevzuatta yapılması gereken değişiklikler ortaya konulacaktır. 

Anahtar Kelimeler: Adi Ortaklık, Yönetim, Yönetim Hakkının Kaldırılması ve Sınırlanması.



[1]      Arş. Gör., Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı, hakanyildirim@erciyes.edu.tr. ORCID ID: orcid.org/0000-0001-9483-0475. 

REMOVAL AND LIMITATION OF THE RIGHT TO MANAGEMENT IN SIMPLE PARTNERSHIPS

Hakan Yıldırım[1]

                The removal and limitation of the right to govern in simple partnerships are not regulated in sufficient clarity in the Turkish Code of Obligations (TCoO). There is only a provision in the TCoO regarding the removal and limitation of the management right given to one of the partners through the simple partnership agreement (TCoO Art. 629). Apart from this legal status, in case the right of management is granted by a decision of the board of directors or if it is acquired in accordance with the law, no regulation has been set for the removal or limitation of this right. Likewise, if the management is left to a non-partner third party with a partnership agreement or decision, it is not possible to find an article regarding whether the right of management can be withdrawn from this person and if it can be obtained, the form and results of this. As this situation causes different views in doctrine and practice, it is necessary to discuss how to resolve the current legal conflict from various perspectives.

            In accordance with TCoO Art. 625/2, if the partnership is managed by all or a few of the partners, the right to management in performing ordinary transactions, as a rule, is individually granted to each partner. Therewith, it is also possible to give the right of management to be used together with multiple partners by partnership agreement or partnership decision. In this case, it is necessary to find the answer to the question of how to fill the management gap, which will occur by removing the management right of one or more of the managing partners. Because this gap will lead to a lockdown in management in the decision-making process, making it impossible to carry out partnership affairs. Once again, in cases where it is necessary to remove or restrict the right to management unanimously and, in cases when this is impossible because of the one of the partners’ negative vote, changing the partnership agreement or by taking a decision, alternative ways of solution should be determined. On the other hand, discussing and evaluating some of the special issues that arise in terms of theory and practice, such as the removal of the right to management in secret common partnership, the effect of the restriction on the right of objection of the manager, are among the topics that should be considered.

            In our annunciation, after the management issue in simple partnerships is examined in detail, the issue of lifting and limiting the right to management will be handled in detail within the framework of the table above, and solutions will be presented in the light of the doctrine and judicial decisions. In addition, the solutions we will propose will be discussed based on similar examples in our law and the relationship will be explained, and the changes to be made in the legislation will be introduced.

            Keywords: Simple partnership, Management, Removal and Limitation of the Right to Management.



[1]      Research Assistant, Erciyes University Faculty of Law, Department of Commercial Law, hakanyildirim@erciyes.edu.tr. ORCID ID: orcid.org/0000-0001-9483-0475.