Akademik Veri Yönetim Sistemi
VESTNIK OF NORTH-EASTERN FEDERAL UNIVERSITY. SERIES EPIC STUDIES, cilt.10, sa.4 , ss.59-68, 2019 (Hakemli Dergi)
Makale, Türkiye'deki Çerkes diasporasında var olan ve yerel geleneğin kapsamlı bir korpusunu ve prestijli repertuarını oluşturan çağdaş destan - tarihsel ve kahramanlık şarkıları ve gelenekleri metinleri üzerinde durmaktadır. Çalışma, yerel ve bölgesel çalışmalar alanındaki gelişmeler ışığında, folklor formlarının metropol ve diaspora bağlamlarında işlevselliğinin karşılaştırmalı çalışmalarında önem arz etmektedir.
Araştırmanın başlıca amaçları, yazılı kültürün, yazar edebiyatının ve profesyonel sahne performanslarının etkisi olmadan, son zamanlara kadar diaspora enklavında destan döngüsü metinlerinin korunmasında sosyal faktörlere dikkat çekmektir. Araştırmanın temel hedefi, metinlerin işlevselliğinin ve bağlamsal anlatıların yerel özelliklerini belirlemektir.
Türkiye'deki Çerkesler arasında var olan sonraki epik metinler, ilan edilen bu açılardan ilk kez ele alınmaktadır. Makale materyalleri yazar tarafından 2009-2019 yılları arasında toplanmıştır. Saha yöntemleri derinlemesine görüşmeler, katılımcı gözlem, video ve ses kayıtları, keşif defterinde ve dijital ortamda notlar almaktır. Araştırma yöntemleri karşılaştırmalı, pragmatik, semiyotik, işlevsel yaklaşım ve söylem analizi şeklindedir.
Araştırmanın temel sonucu, metropol dışında uzun süredir var olan yazılı olmayan bir diaspora geleneğinde, destan döngüsü şarkılarının ve efsanelerinin yaşayan bir şekilde korunmasına katkıda bulunan belirli sosyo-tarihsel faktörlerin gözlemlendiğidir. Bu faktörler arasında epik metinlerin derin kolektif bellek ve yerel kültür konuşmacılarının grup kimliği ile bağlantısı, yerel toplum tarafından özellikle anlaşılan sosyal (dil, sınıf, cinsiyet) beceriler ve yetkinlikler, ve destan döngüsü metinlerinin pragmatik (etnik temsilci) işlevselliği yer almaktadır.
Bu tür araştırmaların önemi, kentselleşme ve küreselleşmenin modern koşullarında geleneksel folk kültürünün, özellikle destan mirasının korunma ve dönüşüm biçimlerini güncellemektir.
Anahtar kelimeler: Çerkesler, Adıge, diaspora, Anadolu, Uzunyayla, folklor, sonraki epik, yazılı olmayan gelenek, sosyal ve pragmatik işlevler.
The article views the texts of the later epic – the historical and heroic songs and traditions that exist
among the Circassian diaspora of Turkey and make up the extensive corpus and a prestigious repertoire of the
local tradition. The study is relevant in light of the developments in the field of the local and regional studies, the
comparative study of the functionality of folklore forms in the metropolis and diaspora.
The main aims of the research are to pay attention to the social factors of the preservation of the texts of the
epic cycle in the diaspora enclave which existed until recently without the influence of the written culture, the
authorical literature and professional stage performance of the folk songs. The main objective of the research is to
identify the local features of the functionality of texts and contextual narratives.
The texts of the later epic that exist among the Circassians of Turkey are considered for the first time in the
declared aspects.
The materials of the article were collected by the author during 2009-2019. The field methods were indepth interviews, participant observation, video and audio recording, notes in the expeditionary notepad and
on the digital media. The research methods were the comparative, pragmatic, semiotic, functional approach, the
discourse analysis.
The main conclusion of the research is that in a non-written diaspora tradition that has existed for quite some
time outside the metropolis the certain sociohistorical factors are observed that contribute to the preservation of
songs and legends of the epic cycle in a living authentic existence. Among these factors are the connection of
the epic texts with the deep collective memory and group identity of the local culture speakers, social (linguistic,
class, gender) skills and competences specifically understood by the local community, and the pragmatic (ethnorepresentative) functionality of the epic cycle texts.
The relevance of this kind of research is updating the forms of preservation and transformation of the
traditional folk culture including the epic heritage in the modern conditions of urbanization and globalization.
Keywords: Circassians, Adyghe, diaspora, Anatolia, Uzunyayla, folklore, later epic, non-written tradition,
social and pragmatic functions.