Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye
Tez Danışmanı: Kaplan Muzaffer Üstdal
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Amaç:
Fototerapi alan term, indirekt
hiperbilirubinemili yenidoğanlarda oluşabilecek DNA hasarının comet tekniği ile
belirlenmesi ve plazma katalaz aktivitesinin bu hasarı önlemedeki rolünün
araştırılması.
Gereç
ve Yöntemler: Hasta grubuna
non-hemolitik indirekt hiperbilirubinemisi bulunan ve fototerapi uygulanan 20
term yenidoğan alındı. DNA zincir kırık miktarları periferal lenfositlerde,
alkali comet tekniği ile değerlendirilerek kuyruk uzunluğu, kuyruk momenti ve
kuyruk DNA yüzdeleri belirlendi. Bu yenidoğanların fototerapi öncesi ve
sonrasında serum bilirubin düzeyleri, comet skorları ve plazma katalaz
aktiviteleri ölçülerek fizyolojik düzeyde sarılığı bulunan 20 sağlıklı term
yenidoğandan oluşan kontrol grubu sonuçları ile karşılaştırıldı. Sonuçlar
ortalama ±
standart sapma veya ortanca (min-max) olarak verildi. İstatistiksel analizde
Student’s t-test, Mann-Whitney U, Wilcoxon Rank ve korelasyon testleri
kullanıldı.
Bulgular: DNA hasarı düzeyinin
göstergesi olan comet skorları (kuyruk uzunluğu, kuyruk momenti ve kuyruk DNA
yüzdeleri) fototerapi öncesi grupta sırasıyla 22.3 (5.2-64.5), 7.41
(0.97-40.7), 33.0±12.1, fototerapi sonrası grupta sırasıyla 3.0 (0.8-36.3),
0.29 (0.3-3.2) ve 12.6±7.6 bulundu.
Kontrol grubu comet skorları ise sırasıyla 2.4 (0.8-15.0), 0.25 (0.03-3.22),
10.9±4.5 idi. Fototerapi öncesi grupta comet skorları, hem fototerapi sonrası,
hem de kontrol grubuna göre yüksek olarak değerlendirildi (p<0.001).
Fototerapi sonrası ve kontrol grupları arasında ise anlamlı fark saptanmadı
(p>0.05).
Plazma katalaz aktiviteleri benzer şekilde fototerapi öncesi grupta
(19.3±3.2), fototerapi sonrası (12.6±2.1) ve kontrol grubuna (12.4±1.7) göre
anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.001).
Ayrıca serum indirekt bilirubin düzeyleri ile fototerapi sonrası kuyruk
momenti ve kuyruk DNA %’leri arasında pozitif korelasyon tespit edildi
(p<0.05).
Sonuç:
Bu çalışmada comet tekniği ile, orta derecede yüksek serum bilirubin
değerlerinin oksidatif DNA hasarı yapıcı etkilerinin olduğu tespit edildi.
İndirekt hiperbilirubinemi tedavisinde kullanılan fototerapinin, DNA hasar
derecesini artırmadığı, aksine tedaviyle azalan bilirubin değerlerine paralel
olarak, fototerapi sonrası comet skorlarının azaldığı gösterildi. Sarılıklı
yenidoğanlardaki yüksek plazma katalaz düzeylerinin, fototerapi ile
oluşabilecek toksik fotoürünlerin zararlı etkilerinden korumuş olabileceği
düşünüldü.
Anahtar kelimeler: İndirekt
hiperbilirubinemi, fototerapi, comet, DNA hasarı, katalaz.