MEDENİ USUL HUKUKU AÇISINDAN ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİ VE YARGILAMA USULLERİ

---

Arş. Gör. Dr. AYŞE KARAKİMSELİ SEZGİN

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Şükran Akgün

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Çalışmamızda yargı teşkilatımızda önemli bir görev ifa eden asliye ticaret mahkemelerinin yapısı, görevleri ve yargılama usulleri geniş bir çerçevede incelenmiştir. Mahkemenin adında geçen ve bu mahkemenin geçmişi açısından asliye hukuk mahkemesine karşı konumunu belirleyen “asliye” ifadesinin kaldırılması gerektiği tespit edilmiştir. Asliye ticaret mahkemesinin ilk derece hukuk yargımızda görev yapan yegane toplu mahkeme olması, bu mahkemenin yargılamaları açısından dikkat çekici bir noktadır. Ayrıca mahkemenin bazı davalarda tek hakimle bazılarında ise toplu olarak yargılama yapması, hukukumuz açısından bir ilktir.  Ancak bu çalışma sisteminin uygulamada birçok soruna sebebiyet vermesi hasebiyle yerinde olmadığı ortaya konmuştur. İhtisas mahkemesi olarak kurulan asliye ticaret mahkemelerinin bu vasfa gerçekten sahip olabilmesi için hakimlerin vasıflarında değişiklik yapılması gerektiği tespit edilmiştir. Çalışmamızda ayrıca asliye ticaret mahkemelerinin görev alanının hangi kriterler esas alınarak belirlenmesi gerektiği ve özellikle yasal düzenlemelere göre ticari dava olan hususların bu kapsama dahil olmalarının yerinde olup olmadığı incelenmiştir. Bu çerçevede esasında ticari dava olan birçok dava türünün bu vasfı taşımasının yerinde olmadığı tespit edilmiştir. Çalışmamızda son olarak asliye ticaret mahkemelerinin yargılama usulleri ve ticari davalarda karşılaşılan ispat farklılıkları ele alınmıştır. Burada özellikle ticari davalar için uygulanmaya başlanan dava şartı arabuluculuk kurumu üzerinde durulmuştur. Ticari davaların tamamının bu kurumun kapsamına alınmasının isabetli olmadığı belirlenmiştir. İspat açısında ise ayrı bir rejimin kabul edilmesine gerek olmadığı ortaya konmuştur.