Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye
Tez Danışmanı: Nurcan Dursun
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Uzun yıllar sinir hücrelerinin kendini yenileme yeteneği olmadığı kanısının aksine son yapılan çalışmalarda beyin hücrelerinin kendini yenileme (nörogenez) yeteneğine sahip olduğu gösterilmiştir. Tiroid hormonları, fetüs ve doğum sonrası sinir sistemi gelişiminde gereklidir ve yetişkin beyin fonksiyonlarının korunmasında önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı; hipotiroidinin hipokampal nörogenezi nasıl etkilediği ve selenyum takviyesinin hipotiroidi üzerindeki etkisini araştırmaktır.Deneyler, 2 aylık, yetişkin, erkek Wistar Albino sıçanlar üzerinde gerçekleştirilmiştir.Kontrol grubu (K, n = 32, serum fizyolojik), hipotiroid (Ptu, n = 32, 1mg/kg/gün Ptu (6-n- propyl thiouracil)), hipotiroid+sodyum selenit (Sena, n = 32, Ptu+0.5mg/kg/gün sodyum selenit) ve hipotiroid+seleno-L-metiyonin (Semet, n = 32, Ptu+0.7mg/kg/gün seleno-L- metiyonin) grubu olmak üzere 4 grup oluşturulmuştur. Tüm maddeler 21 gün boyunca gastrik gavaj tekniği ile uygulanmıştır. Uzamsal öğrenme ve bellek performansı Morris su tankı (MST, n=16) testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Uzun dönemli güçlenme (UDG, n=16) yanıtları dentat girus bölgesinden kaydedilmiştir. Hipokampüs DİO2 ve DİO3 protein seviyeleri western blot yöntemi ile ölçülmüştür. Nörogenez, Ki-67 immünohistomkimyasal boyama yöntemi ile incelenmiştir. Plazma ve hipokampüs selenyum (Se) değerleri, kütle spektrometre (ICP-MS) yöntemi ile ölçülmüştür. Plazma serbest T3 ve T4 seviyeleri ticari ELISA kiti kullanılarak ölçülmüştür.Hipokampüs DİO2 enzim seviyeleri Ptu grubunda kontrol grubuna göre artmış (p=0,04), DİO3 ise azalmıştır (p=0,001). Selenyum (Se) takviyeli gruplarda ise hipotiroidide gelişen bu farklılık ortadan kalkmıştır. Belleğin değerlendirildiği prob denemelerinde Ptu grubu kontrol grubuna göre hedef kadranda daha az süre geçirmiştir (p=0,032). Se takviyeli gruplarda hipotiroidide görülen bu bozulmanın düzeldiği gözlenmiştir. UDG’ de Populasyon Spike (PS) genliğindeki artış Ptu grubunda kontrol grubuna göre azalmıştır (p=0,001). Se eklenen gruplarda UDG’ deki bu bozulma düzelmiştir. Hipotiroidizm dentat girus subgranüler tabakasındaki projenitör hücre sayısını azaltmış (p<0,05), Se takviyesi (Sena) projenitör hücre sayısını arttırmasına rağmen bu artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bu bulgular hipotiroidi hastalarında selenyum takviyesinin öğrenme ve bellek bozukluklarını düzeltebileceğini düşündürmektedir.